జాతీయం జోధ్‌పూర్

తరంగ్ శక్తి విన్యాసాల్లో తొలిసారి ఎఫ్-35 పాల్గొనే అవకాశం

సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్‌లో జరిగే భారత వైమానిక దళ అతిపెద్ద బహుళజాతి విన్యాసం తరంగ్ శక్తిలో అమెరికా వైమానిక దళం ఎఫ్-35 ఐదో తరం యుద్ధ విమానాలను మోహరించే అవకాశం ఉందని అధికారులు సోమవారం తెలిపారు. దేశంలో జరిగే విన్యాసంలో ఎఫ్-35 పాల్గొనడం ఇదే మొదటిసారి. ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, గ్రీస్, యూఏఈ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక సహా తొమ్మిది వైమానిక దళాలు పాల్గొంటాయి, 30 దేశాలు పరిశీలకులుగా హాజరవుతాయి. సుఖోయ్-30, మిరాజ్-2000, తేజస్ విమానాలు కూడా పాల్గొంటాయి.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 21 సెప్టెం, 2026 1:18 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#iaf#tarang shakti#f-35#air exercise#defence#jodhpur

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

US Air Force is expected to deploy F-35 fighters at Tarang Shakti in Jodhpur, September 26 to October 12. — Attributed to officials aware of the development speaking on Monday; dates appear in source.
Nine global air forces confirmed participation and 30 countries will attend as observers. — Figures and country names appear in the source; attributed to officials.
Tarang Shakti 2026 is India's premier multinational air exercise, held in one phase. — Quoted from an IAF post on X, cited in the source.
2024 edition involved about 80 aircraft, with 205 sorties in phase one and over 800 in phase two. — Figures appear in source without named attribution.
Trump announced the US is paving the way for India to get F-35s, but IAF has received no formal proposal. — Stated in source as background; no document or official cited.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

తరంగ్ శక్తి 2026లో అమెరికా ఎఫ్-35ను మోహరించే అవకాశం కేవలం సాంకేతిక విన్యాసం కాదు — ఇది భారత్-అమెరికా రక్షణ సంబంధాల్లో రాజకీయ సంకేతం. ట్రంప్ గత ఏడాది ఎఫ్-35 విషయంలో భారత్‌కు మార్గం సుగమం చేస్తున్నామని ప్రకటించినా, వైమానిక దళానికి ఇంకా అధికారిక ప్రతిపాదన అందలేదన్న వాస్తవం, ఈ మోహరింపును ఒప్పందంగా కాకుండా ఒక 'ప్రదర్శన'గా చూడాల్సిన అవసరాన్ని చెబుతుంది. అదే సమయంలో ఏఎంసీఏ స్వదేశీ ప్రాజెక్టుపై ప్రభుత్వం గట్టిగా నిలబడటం, ఆత్మనిర్భరత రాజకీయ కథనాన్ని కాపాడుకునే వ్యూహాన్ని సూచిస్తుంది.

ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, గ్రీస్, యూఏఈ, ఆస్ట్రేలియా వంటి తొమ్మిది వైమానిక దళాలు, 30 దేశాల పరిశీలకులు — భారత్ తనను ప్రాంతీయ వైమానిక వేదికగా నిలబెట్టుకునే దౌత్య ప్రదర్శన ఇది.
బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక భాగస్వామ్యం పొరుగు దేశాలతో సైనిక దౌత్యానికి ప్రాధాన్యమిచ్చే విధానాన్ని చూపుతుంది, ఇది ప్రాంతీయ ప్రభావ పోటీలో భారత్‌కు కలిసివచ్చే అంశం.
ఎఫ్-35 తొలిసారి దేశంలో ఒక విన్యాసంలో పాల్గొనడం వాషింగ్టన్‌కు అమ్మకపు వేదికగా, ఢిల్లీకి బేరసారాల పరపతిగా ఒకేసారి ఉపయోగపడుతుంది.
రష్యా సు-57 సంయుక్త ఉత్పత్తి ప్రతిపాదన కూడా బల్లపైనే ఉండటం, భారత్ సంప్రదాయ బహుముఖ వ్యూహాన్ని కొనసాగిస్తోందని సూచిస్తుంది — ఏ ఒక్క పక్షం వైపు మొగ్గు కనిపించడం రాజకీయంగా ఖరీదైనది.
చైనా జే-20, జే-35 మోహరింపు నేపథ్యంలో ఏఎంసీఏ వేగం ప్రతిపక్షం ప్రశ్నించే అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది; దిగుమతి వర్సెస్ స్వదేశీ చర్చ రాజకీయ రంగు పులుముకోవచ్చు.

గమనించాల్సినవి — ఎఫ్-35 మోహరింపు అధికారికంగా ఖరారవుతుందా, దాని వెంట అమెరికా నుంచి ఏదైనా అధికారిక ప్రతిపాదన వస్తుందా — అలాగే ఏఎంసీఏ కాలపరిమితిపై ప్రభుత్వం-ప్రతిపక్షం మధ్య చర్చ ఎలా ముదురుతుందో గమనించాలి.

ఎఫ్-35 పాల్గొనడం ఇంకా 'అవకాశం' మాత్రమేనని అధికారులు చెప్పారు; ఇది ఏ కొనుగోలు చర్చలకూ, ఒప్పందానికీ సంకేతం అని ఈ కథనం ఏమాత్రం స్థాపించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

భారత వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) నిర్వహించే అతిపెద్ద బహుళజాతి వాయు యుద్ధ విన్యాసం 'తరంగ్ శక్తి' 2026 ఎడిషన్ సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్‌లో జరగనుంది. ఈ విన్యాసంలో అమెరికా వైమానిక దళం తన ఎఫ్-35 ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాలను మోహరించే అవకాశం ఉందని అధికారులు సోమవారం తెలిపారు. దేశంలో జరిగే ఒక విన్యాసంలో ఎఫ్-35 పాల్గొనడం ఇదే తొలిసారి. తరంగ్ శక్తి తొలి ఎడిషన్ 2024లో సూలూర్, జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరాల్లో రెండు దశల్లో జరిగింది.

ముఖ్యాంశాలు

తరంగ్ శక్తి 2026 విన్యాసం సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్‌లో ఒకే దశలో జరుగుతుంది.
దేశంలో జరిగే విన్యాసంలో అమెరికా ఎఫ్-35 స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం పాల్గొనడం ఇదే మొదటిసారి; అయితే 2023, 2025 బెంగళూరు ఏరో ఇండియా షోలలో ఈ విమానం పాల్గొంది.
ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, గ్రీస్, యూఏఈ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక సహా తొమ్మిది వైమానిక దళాలు పాల్గొంటాయి; 30 దేశాలు పరిశీలకులుగా హాజరవుతాయి.
సుఖోయ్-30, మిరాజ్-2000, తేజస్ ఎల్‌సీఏతో పాటు రవాణా విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, మధ్యలో ఇంధనం నింపే విమానాలు, ఏడబ్ల్యూఏసీఎస్ వంటి ప్రధాన ఐఏఎఫ్ ఆస్తులు పాల్గొంటాయి.
విదేశీ విమానాల్లో ఎఫ్-16, ఎఫ్-18, రఫేల్, ఏ400 మిలిటరీ రవాణా విమానాలు ఉంటాయి.
2024 ఎడిషన్‌లో సుమారు 80 భారతీయ, విదేశీ విమానాలు పాల్గొన్నాయి; తొలి దశలో 205 సోర్టీలు, రెండో దశలో 800కు పైగా సోర్టీలు నమోదయ్యాయి.
గత ఏడాది అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ భారత్‌కు ఎఫ్-35 ఇచ్చేందుకు మార్గం సుగమం చేస్తున్నామని ప్రకటించారు, కానీ ఐఏఎఫ్‌కు అధికారిక ప్రతిపాదన అందలేదు.
చైనా జే-20 ఐదో తరం విమానాలను మోహరించింది, జే-35 స్టెల్త్ విమానాలను ప్రవేశపెడుతోంది, జే-36, జే-50 అనే రెండు ఆరో తరం ప్లాట్‌ఫామ్‌లను పరీక్షించింది.

కాలక్రమం

2023బెంగళూరు ఏరో ఇండియా షోలో ఎఫ్-35 ప్రదర్శన.
2024తరంగ్ శక్తి తొలి ఎడిషన్ సూలూర్, జోధ్‌పూర్ స్థావరాల్లో రెండు దశల్లో; సుమారు 80 విమానాలు, తొలి దశలో 205 సోర్టీలు, రెండో దశలో 800కు పైగా సోర్టీలు.
గత ఏడాదిభారత్‌కు ఎఫ్-35 అందించేందుకు మార్గం సుగమం చేస్తున్నామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటన.
2025బెంగళూరు ఏరో ఇండియా షోలో ఎఫ్-35 పాల్గొంది.
సోమవారంఎఫ్-35 మోహరింపు అంచనాను అధికారులు వెల్లడించారు; తరంగ్ శక్తి 2026 గురించి ఐఏఎఫ్ ఎక్స్‌లో పోస్ట్ చేసింది.
సెప్టెంబర్ 26 – అక్టోబర్ 12జోధ్‌పూర్‌లో తరంగ్ శక్తి 2026 విన్యాసం ఒకే దశలో నిర్వహణ.

ఎవరికి సంబంధం

భారత వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) — అతిపెద్ద బహుళజాతి విన్యాసానికి ఆతిథ్యం; ఉమ్మడి వ్యూహాత్మక విన్యాసాల ద్వారా అనుభవం, ప్రతిష్ఠ.
అమెరికా వైమానిక దళం — ఎఫ్-35 ఐదో తరం స్టెల్త్ విమానాలను భారత్‌లో తొలిసారి విన్యాసంలో మోహరించే అవకాశం.
పాల్గొనే తొమ్మిది వైమానిక దళాలు (ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, గ్రీస్, యూఏఈ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక తదితరాలు) — ఉమ్మడి కార్యాచరణ సామర్థ్యం, రక్షణ సహకార బంధాలు.
30 పరిశీలక దేశాలు — విన్యాస పద్ధతులు, సామర్థ్యాల పరిశీలన.
ఏఎంసీఏ కార్యక్రమం / భారత స్వదేశీ రక్షణ రంగం — స్వదేశీ ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమాన అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరం.
రష్యా — ఎస్‌యూ-57 స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాన్ని భారత్‌లో ఉమ్మడిగా ఉత్పత్తి చేసే ప్రతిపాదన.
చైనా — జే-20, జే-35 మోహరింపు, జే-36, జే-50 ఆరో తరం పరీక్షలతో ప్రాంతీయ వాయు శక్తి సమతుల్యం.

ఎందుకు ముఖ్యం

బహుళజాతి విన్యాసాల్లో ఎఫ్-35 వంటి ఐదో తరం స్టెల్త్ విమానంతో కలిసి పనిచేయడం ఐఏఎఫ్‌కు అధునాతన వాయు యుద్ధ అనుభవాన్ని, ఉమ్మడి కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని ఇస్తుంది. అదే సమయంలో చైనా జే-20ను మోహరించి, జే-35ను ప్రవేశపెడుతూ, జే-36, జే-50 ఆరో తరం ప్లాట్‌ఫామ్‌లను పరీక్షిస్తున్న నేపథ్యంలో భారత స్వదేశీ ఏఎంసీఏ కార్యక్రమాన్ని వేగవంతం చేయడం కీలకంగా మారింది. విన్యాసం భారత రక్షణ దౌత్యానికి, మిత్ర దేశాలతో బంధాలకు కూడా వేదిక.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

తరంగ్ శక్తి: ఐఏఎఫ్ అతిపెద్ద బహుళజాతి వాయు యుద్ధ విన్యాసం; తొలి ఎడిషన్ 2024లో సూలూర్, జోధ్‌పూర్‌లలో రెండు దశల్లో.
తరంగ్ శక్తి 2026: సెప్టెంబర్ 26 – అక్టోబర్ 12, జోధ్‌పూర్, ఒకే దశ; 9 వైమానిక దళాలు, 30 పరిశీలక దేశాలు.
ఎఫ్-35: అమెరికా ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం; 2023, 2025 ఏరో ఇండియా (బెంగళూరు)లో పాల్గొంది.
ఏఎంసీఏ (అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్): భారత స్వదేశీ ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమాన కార్యక్రమం.
చైనా ఐదో తరం: జే-20 (మోహరించింది), జే-35; ఆరో తరం పరీక్షలు: జే-36, జే-50.
రష్యా ఎస్‌యూ-57ను భారత్‌లో ఉమ్మడిగా ఉత్పత్తి చేయాలని ప్రతిపాదించింది.

మెయిన్స్ కోణం

భారత వాయు శక్తి ఆధునికీకరణ, రక్షణ దౌత్యం రెండింటికీ తరంగ్ శక్తి ఒక కీలక వేదికగా మారుతోంది. 2024 తొలి ఎడిషన్‌లో సుమారు 80 విమానాలు, రెండు దశల్లో 1,000కు దగ్గరగా సోర్టీలు (తొలి దశ 205, రెండో దశ 800కు పైగా) నమోదైన అనుభవం ఆధారంగా 2026 ఎడిషన్ ఒకే దశలో, 9 వైమానిక దళాలు, 30 పరిశీలక దేశాల భాగస్వామ్యంతో జరుగుతోంది. అమెరికా ఎఫ్-35తో పాటు రఫేల్, ఎఫ్-16, ఎఫ్-18, ఏ400 వంటి ప్లాట్‌ఫామ్‌లతో కలిసి సుఖోయ్-30, మిరాజ్-2000, తేజస్, ఏడబ్ల్యూఏసీఎస్, మధ్య-గగన ఇంధన విమానాలు పాల్గొనడం ఉమ్మడి కార్యాచరణ సామర్థ్యానికి, దృష్టి పరిధి దాటిన యుద్ధ వ్యూహాల అనుభవానికి దోహదపడుతుంది. అయితే సామర్థ్య అంతరం అసలు సవాలు: చైనా జే-20ను మోహరించి, జే-35ను ప్రవేశపెడుతూ, జే-36, జే-50 ఆరో తరం ప్లాట్‌ఫామ్‌లను పరీక్షిస్తోంది. ట్రంప్ ప్రకటన ఉన్నా ఎఫ్-35పై ఐఏఎఫ్‌కు అధికారిక ప్రతిపాదన అందకపోవడం, రష్యా ఎస్‌యూ-57 ఉమ్మడి ఉత్పత్తి ప్రతిపాదన ఉండటం—ఈ నేపథ్యంలో దిగుమతి ఎంపికలపై ఆధారపడకుండా స్వదేశీ ఏఎంసీఏ కార్యక్రమాన్ని వేగవంతం చేయడమే వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తికి మార్గంగా కనిపిస్తోంది.

కీలక పదాలు

తరంగ్ శక్తి: భారత వైమానిక దళం నిర్వహించే అతిపెద్ద బహుళజాతి వాయు యుద్ధ విన్యాసం; 2026 ఎడిషన్ జోధ్‌పూర్‌లో.
ఎఫ్-35: అమెరికా ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం; భారత్‌లో విన్యాసంలో పాల్గొనడం ఇదే తొలిసారి.
ఏఎంసీఏ: అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ – భారత స్వదేశీ ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమాన ప్రాజెక్టు.
ఏడబ్ల్యూఏసీఎస్: ఎయిర్‌బోర్న్ వార్నింగ్ అండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ – గగనతల నిఘా, నియంత్రణ విమానాలు.
సోర్టీ: ఒక విమానం చేపట్టే ఒక్కో కార్యాచరణ ఎగురుడు; 2024లో తొలి దశలో 205, రెండో దశలో 800కు పైగా.
ఎస్‌యూ-57: రష్యా స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం; భారత్‌లో ఉమ్మడి ఉత్పత్తికి రష్యా ప్రతిపాదన చేసింది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

బహుళజాతి వాయు విన్యాసాలు భారత రక్షణ దౌత్యానికి, ఉమ్మడి కార్యాచరణ సామర్థ్యానికి ఎలా దోహదపడతాయి? తరంగ్ శక్తి ఉదాహరణతో చర్చించండి.
ఐదో తరం యుద్ధ విమాన సామర్థ్యం సాధించడంలో భారత్ ముందున్న ఎంపికలు (ఎఫ్-35 దిగుమతి, ఎస్‌యూ-57 ఉమ్మడి ఉత్పత్తి, స్వదేశీ ఏఎంసీఏ) వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి దృష్టికోణంలో విశ్లేషించండి.
చైనా జే-20, జే-35 మోహరింపు, జే-36/జే-50 ఆరో తరం పరీక్షల నేపథ్యంలో భారత వాయు శక్తి ఆధునికీకరణ ప్రాధాన్యాలు ఏమిటి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఢిల్లీలో ఆరు పాఠశాలలకు బాంబు బెదిరింపు ఈమెయిల్స్ →

← అన్ని వార్తలు