యూనిటెక్ డైరెక్టర్లపై కేసుల వివరాలు ఇవ్వాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం

యూనిటెక్ లిమిటెడ్ డైరెక్టర్లపై నమోదైన కేసుల వివరాలను సమర్పించాలని ఈడీ, ఢిల్లీ పోలీసులను సుప్రీంకోర్టు బుధవారం ఆదేశించింది. విచారణ వేగంగా జరగాలని, ఇళ్ల కొనుగోలుదారులకు ఇబ్బంది కలగకూడదని జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కేవీ విశ్వనాథన్‌లతో కూడిన బెంచ్ పేర్కొంది. ఈ కేసుల విచారణకు ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు చేస్తామని తెలిపింది. ఈడీ ఒక విభాగం కేసులను, ఆర్థిక నేరాల విభాగం మరో విభాగాన్ని దర్యాప్తు చేస్తున్నాయి; ఈఓడబ్ల్యూ 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది. తదుపరి విచారణ సెప్టెంబర్ 30కి వాయిదా పడింది.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 16 సెప్టెం, 2026 10:52 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#supreme court#unitech#homebuyers#enforcement directorate#real estate

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Supreme Court directed ED and Delhi Police to submit details of cases against Unitech directors to ensure speedy trial. — Attributed in source to a bench of justices JB Pardiwala and KV Viswanathan; hearing date given as September 30.
The bench said it would create a special court to hear these cases exclusively. — Presented as a direct quote from the bench in the source.
Economic Offences Wing has filed charge sheets in 63 different matters. — Figure appears in source, attributed to submissions made to the court.
Around 22,000 Unitech homebuyers are awaiting possession. — Figure appears in source, consistent with earlier court observations cited.
Forensic audit found Unitech received about ₹14,270 crore from 29,800 homebuyers and ₹1,805 crore from six financial institutions; ₹5,063 crore of buyers' money unutilised. — Attributed in source to a forensic audit report by Grant Thornton India; not independently verifiable here.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

యూనిటెక్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు జోక్యం, రాజకీయ పరిభాషలో చూస్తే, ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల ఆగ్రహాన్ని నిర్వహించే బాధ్యతను న్యాయస్థానం తనపైకి తీసుకుంటున్న క్రమాన్ని సూచిస్తుంది. దర్యాప్తు సంస్థల పాత్రపై బెంచ్ వేసిన ప్రశ్నలు — డబ్బు ఎక్కడికి పోయింది, దేశం దాటిపోయిందా అనేవి — ఈడీ, ఢిల్లీ పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగంపై పరోక్ష ఒత్తిడిగా మారతాయి. కేంద్రం నియమించిన బోర్డు ఇప్పటికే యాజమాన్యంలో ఉన్నందున, ప్రాజెక్టుల పురోగతికి రాజకీయ యజమానులు కూడా ఇప్పుడు జవాబుదారీ పరిధిలోకి వస్తారు.

సుమారు 22,000 కొనుగోలుదారులు అనేక రాష్ట్రాల్లో విస్తరించి ఉన్నారు — ఇది స్థానిక స్థాయిలో సంఘటితమైన, గళం విప్పగల ఓటర్ల సమూహం.
ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు ప్రతిపాదన, జాప్యానికి కారణం వ్యవస్థాగతమైనదన్న న్యాయస్థాన అభిప్రాయాన్ని చూపుతుంది; ఇది దర్యాప్తు సంస్థలకు పరీక్షగా మారుతుంది.
ఈఓడబ్ల్యూ 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసినా విచారణ ప్రారంభం కాలేదన్న వాస్తవం, అరెస్టులు కాదు — ఫలితాలే కొలమానం అనే విమర్శకు ఆస్కారం ఇస్తుంది.
2020 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వ నియంత్రణలో యాజమాన్యం ఉన్నందున, ఇకపై ఆలస్యాలకు పాత పాలకవర్గంపైనే పూర్తిగా నెట్టడం రాజకీయంగా కష్టమవుతుంది.
రాష్ట్ర యంత్రాంగాల నిరాకరణపై కఠినంగా వ్యవహరిస్తామన్న హెచ్చరిక, కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య పరస్పర నిందారోపణలకు అవకాశాన్ని తగ్గిస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — సెప్టెంబర్ 30 విచారణలో ఈడీ, ఈఓడబ్ల్యూ సమర్పించే వివరాలు ఎంత పూర్తిగా ఉంటాయి, ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటుపై స్పష్టత వస్తుందా అన్నది గమనించాలి.

ఈ కథనం ఏ డైరెక్టర్ నేరం చేశారని నిరూపించలేదు, డబ్బు ఎక్కడికి వెళ్లిందో నిర్ధారించలేదు, ఏ రాజకీయ పక్షం లేదా ప్రభుత్వంపైనా ఎలాంటి ఆరోపణనూ స్థాపించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 9 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

యూనిటెక్ లిమిటెడ్ అనే రియల్ ఎస్టేట్ సంస్థ దాదాపు 22,000 ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల నుంచి డబ్బు తీసుకుని ప్రాజెక్టులు పూర్తి చేయకపోవడంతో ఏళ్ల తరబడి వివాదం సుప్రీంకోర్టు ముందు నడుస్తోంది. 2020 జనవరిలో కంపెనీ నిర్వహణను కేంద్ర కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు అప్పగించి, కేంద్రం నియమించిన కొత్త బోర్డు పాలన సాగుతోంది. మాజీ ప్రమోటర్లు సంజయ్ చంద్ర, అజయ్ చంద్రలపై నిధుల మళ్లింపు ఆరోపణలపై ఈడీ, ఢిల్లీ పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగం (ఈఓడబ్ల్యూ) దర్యాప్తు చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో డైరెక్టర్లపై నమోదైన కేసుల వివరాలు సమర్పించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.

ముఖ్యాంశాలు

యూనిటెక్ డైరెక్టర్లపై ఉన్న కేసుల వివరాలను సమర్పించాలని ఈడీ, ఢిల్లీ పోలీసులను సుప్రీంకోర్టు బుధవారం ఆదేశించింది.
జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కేవీ విశ్వనాథన్‌లతో కూడిన బెంచ్ – నిందితులకు ఇకపై ఎలాంటి సడలింపు ఇవ్వరాదని పేర్కొంది.
ఈ కేసులను ప్రత్యేకంగా విచారించేందుకు ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు చేస్తామని బెంచ్ తెలిపింది; తదుపరి విచారణ సెప్టెంబర్ 30.
క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ రెండు భాగాలుగా ఉంది – ఒక సెట్ కేసులు ఈడీ, మరో సెట్ ఆర్థిక నేరాల విభాగం దర్యాప్తులో ఉన్నాయి; ఈఓడబ్ల్యూ 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది.
సుమారు 22,000 ఇళ్ల కొనుగోలుదారులు యూనిటెక్‌లో బుక్ చేసిన ఇళ్ల కోసం ఏళ్ల తరబడి ఎదురుచూస్తున్నారు.
ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్ ప్రకారం మాజీ ప్రమోటర్లు సంజయ్ చంద్ర, అజయ్ చంద్ర హయాంలో 29,800 కొనుగోలుదారుల నుంచి రూ.14,270 కోట్లు, ఆరు ఆర్థిక సంస్థల నుంచి రూ.1,805 కోట్లు 74 ప్రాజెక్టుల కోసం సేకరించారు (ప్రధానంగా 2006–2014).
కొనుగోలుదారుల డబ్బులో రూ.5,063 కోట్లు, ఆర్థిక సంస్థల నిధులలో రూ.763 కోట్లు వినియోగించలేదని, 2007–2010 మధ్య పన్ను స్వర్గధామ దేశాల్లో భారీ పెట్టుబడులు పెట్టారని ఆడిట్ తెలిపింది.
రెరా చట్టం, 2016 ప్రకారం 500 చ.మీ. కంటే ఎక్కువ లేదా ఎనిమిది అపార్ట్‌మెంట్లకు మించిన ప్రతి ప్రాజెక్టు రెరాలో నమోదు కావాలి.

కాలక్రమం

2006–2014యూనిటెక్ 29,800 ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల నుంచి సుమారు రూ.14,270 కోట్లు సేకరించింది (ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్).
2007–2010కొనుగోలుదారుల, ఆర్థిక సంస్థల నిధులతో పన్ను స్వర్గధామ దేశాల్లో భారీ విలువ పెట్టుబడులు జరిగాయని ఆడిట్ నివేదిక.
2017యూనిటెక్ డైరెక్టర్ల సస్పెన్షన్, నిర్వహణ స్వాధీనం కోరి కేంద్రం ఎన్‌సీఎల్‌టీని ఆశ్రయించి, సుప్రీంకోర్టు స్టే తర్వాత ప్రతిపాదన ఉపసంహరించింది.
2018యూనిటెక్ లిమిటెడ్, దాని అనుబంధ సంస్థలపై ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్‌కు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం (గ్రాంట్ థార్న్‌టన్ ఇండియాకు చెందిన సమీర్ పరాంజపే).
2020 జనవరి 20యూనిటెక్‌పై "పూర్తి నిర్వహణ నియంత్రణ" తీసుకోవడానికి కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు సుప్రీంకోర్టు అనుమతి.
గత ఏడాది జనవరి 16ఏడు రాష్ట్రాల్లోని యూనిటెక్ ప్రాజెక్టులకు రెరా నమోదు నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చి, నిలిచిన రుణాల విడుదలకు కోర్టు వీలు కల్పించింది.
2024 అక్టోబర్ 22కంపెనీ ఆస్తులపై మూడో పక్షాలు సృష్టించే "అడ్డంకుల"ను ఎదుర్కోవడానికి పోలీసు సహాయం కోరవచ్చని కేంద్రం నియమించిన బోర్డుకు కోర్టు అనుమతి.
బుధవారం (తాజా విచారణ)డైరెక్టర్లపై కేసుల వివరాలు ఇవ్వాలని ఈడీ, ఢిల్లీ పోలీసులకు ఆదేశం; ప్రత్యేక కోర్టు ప్రస్తావన.
సెప్టెంబర్ 30తదుపరి విచారణకు కేసు వాయిదా.

ఎవరికి సంబంధం

సుమారు 22,000 ఇళ్ల కొనుగోలుదారులు — ఏళ్లుగా బుక్ చేసిన ఇళ్లు; రుణాలు నిలిచిపోవడం, ఖాతాలు ఎన్‌పీఏగా ప్రకటించబడటం.
సుప్రీంకోర్టు (జస్టిస్ పార్దీవాలా, జస్టిస్ విశ్వనాథన్ బెంచ్) — వేగవంతమైన విచారణ, ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు, ఇళ్ల కొనుగోలుదారులకు ఇబ్బంది కలగకుండా చూడటం.
ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఈడీ) — డైరెక్టర్లపై ఒక సెట్ కేసుల దర్యాప్తు; నిధులు దేశం దాటాయా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం.
ఢిల్లీ పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగం (ఈఓడబ్ల్యూ) — 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది; విచారణ ప్రారంభం కావాల్సి ఉంది.
కేంద్రం నియమించిన యూనిటెక్ బోర్డు / కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ — నిర్వహణ నియంత్రణ, నిధుల సమీకరణ, ఆస్తుల మానిటైజేషన్ ద్వారా ప్రాజెక్టుల పూర్తి.
బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు — నిలిచిన రుణాల విడుదల, ఎన్‌పీఏగా ప్రకటించిన కొనుగోలుదారుల ఖాతాలపై నోటీసులు.
మాజీ ప్రమోటర్లు సంజయ్ చంద్ర, అజయ్ చంద్ర — నిధుల దుర్వినియోగం ఆరోపణలు, క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్.

ఎందుకు ముఖ్యం

వేల కోట్ల రూపాయల ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల డబ్బు మళ్లింపు ఆరోపణలు ఉన్న కేసుల్లో విచారణ అనిశ్చితంగా సాగుతుండటం, చట్టంలోని గందరగోళం నిందితులకే లాభం చేస్తోందని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టంగా చెప్పింది. ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు, ఏజెన్సీల జవాబుదారీతనం రియల్ ఎస్టేట్ మోసాల కేసుల్లో ఒక నమూనాగా మారవచ్చు. 22,000 కుటుంబాల గృహ కల, వారి బ్యాంకు రుణాల భవితవ్యం ఈ విచారణ వేగంపైనే ఆధారపడి ఉంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

యూనిటెక్ కేసు బెంచ్: జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కేవీ విశ్వనాథన్; తదుపరి విచారణ సెప్టెంబర్ 30.
ఈఓడబ్ల్యూ (ఢిల్లీ పోలీసులు) 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది; మరో సెట్ కేసులు ఈడీ దర్యాప్తులో.
2020 జనవరి 20న యూనిటెక్‌పై పూర్తి నిర్వహణ నియంత్రణకు కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు సుప్రీంకోర్టు అనుమతి.
రెరా (రియల్ ఎస్టేట్ నియంత్రణ, అభివృద్ధి చట్టం), 2016: 500 చ.మీ. కంటే ఎక్కువ లేదా 8 అపార్ట్‌మెంట్లకు మించిన ప్రాజెక్టు నమోదు తప్పనిసరి.
2018లో గ్రాంట్ థార్న్‌టన్ ఇండియా భాగస్వామి సమీర్ పరాంజపే ద్వారా ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్‌కు కోర్టు ఆదేశం.
ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్: 29,800 కొనుగోలుదారుల నుంచి రూ.14,270 కోట్లు; రూ.5,063 కోట్లు వినియోగించలేదు.

మెయిన్స్ కోణం

యూనిటెక్ వ్యవహారం భారత రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో నియంత్రణ లోపం, కార్పొరేట్ పాలన వైఫల్యం, క్రిమినల్ న్యాయ ప్రక్రియ మందగమనం అనే మూడు సమస్యలను ఒకేసారి బయటపెడుతోంది. ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్ ప్రకారం 29,800 కొనుగోలుదారుల నుంచి వసూలు చేసిన రూ.14,270 కోట్లలో రూ.5,063 కోట్లు ప్రాజెక్టులకు వినియోగించకుండా, 2007–2010 మధ్య పన్ను స్వర్గధామ దేశాల్లో పెట్టుబడులకు మళ్లించారన్న ఆరోపణలు – ప్రీ-రెరా కాలంలో బిల్డర్ల నిధులపై పర్యవేక్షణ లేకపోవడాన్ని సూచిస్తాయి. దర్యాప్తు ఈడీ, ఈఓడబ్ల్యూ మధ్య విడిపోయి, 63 చార్జిషీట్లు దాఖలైనా విచారణ ప్రారంభం కాకపోవడం "చట్టం సృష్టించిన గందరగోళం నిందితులకు లాభం చేస్తోంది" అన్న కోర్టు వ్యాఖ్యకు ఆధారం. దీనికి పరిష్కారంగా కోర్టు సూచించిన మార్గాలు – కేసుల వివరాల సమీకరణ, ప్రత్యేక కోర్టు ద్వారా ఏకకేంద్రీకృత విచారణ, ఏజెన్సీలపై జవాబుదారీతనం, నిధులు దేశం దాటాయా అన్న ప్రశ్నకు స్పష్టత. అదే సమయంలో కేంద్రం నియమించిన బోర్డు ద్వారా ఆస్తుల మానిటైజేషన్, రెరా నమోదు మినహాయింపుతో నిలిచిన బ్యాంకు రుణాల విడుదల వంటి చర్యలు – శిక్షాత్మక దర్యాప్తుతోపాటు కొనుగోలుదారుల పునరుద్ధరణ సమాంతరంగా సాగాలన్న సూత్రాన్ని బలపరుస్తాయి.

కీలక పదాలు

ఈడీ (ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్): ఆర్థిక నేరాలు, నిధుల అక్రమ మళ్లింపుపై దర్యాప్తు చేసే కేంద్ర సంస్థ; యూనిటెక్ డైరెక్టర్లపై ఒక సెట్ కేసులను దర్యాప్తు చేస్తోంది.
ఈఓడబ్ల్యూ (ఆర్థిక నేరాల విభాగం): ఢిల్లీ పోలీసులకు చెందిన విభాగం; యూనిటెక్ సంబంధిత 63 కేసుల్లో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది.
రెరా చట్టం, 2016: రియల్ ఎస్టేట్ (నియంత్రణ, అభివృద్ధి) చట్టం; 500 చ.మీ. లేదా 8 అపార్ట్‌మెంట్లకు మించిన ప్రాజెక్టుల నమోదు తప్పనిసరి.
ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్: నిధుల మళ్లింపు, మోసం గుర్తించడానికి చేసే ప్రత్యేక ఆర్థిక తనిఖీ; యూనిటెక్ కేసులో 2018లో కోర్టు ఆదేశించింది.
ఎన్‌సీఎల్‌టీ: నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్; 2017లో యూనిటెక్ నిర్వహణ స్వాధీనం కోరి కేంద్రం ఇక్కడే పిటిషన్ దాఖలు చేసింది.
ఎన్‌పీఏ: నిరర్థక ఆస్తి; ప్రాజెక్టుల ఆలస్యంతో బ్యాంకులు ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల రుణ ఖాతాలను ఎన్‌పీఏగా ప్రకటించాయి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

యూనిటెక్ కేసును ఉదాహరణగా తీసుకుని, రెరా చట్టం 2016 రావడానికి ముందు ఇళ్ల కొనుగోలుదారుల నిధుల రక్షణలో ఉన్న లోపాలను విశ్లేషించండి.
ఆర్థిక నేరాల కేసుల్లో బహుళ ఏజెన్సీల (ఈడీ, ఈఓడబ్ల్యూ) దర్యాప్తు వేగవంతమైన విచారణకు ఎలా ఆటంకంగా మారుతోంది? ప్రత్యేక కోర్టుల ఏర్పాటు ఎంతవరకు పరిష్కారం?
నిలిచిపోయిన గృహ ప్రాజెక్టుల్లో న్యాయస్థానం-పర్యవేక్షిత పునరుద్ధరణ (కేంద్రం నియమించిన బోర్డు, ఆస్తుల మానిటైజేషన్) నమూనా బలాలు, పరిమితులను చర్చించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తబీఆర్‌ఎస్ పాలనలో భారీ భూ ఆక్రమణలు జరిగాయని బండి సంజయ్ ఆరోపణ →

← అన్ని వార్తలు