చివరి నిమిషం విమాన టికెట్లు సగటున 25% ఖరీదు: విశ్లేషణ

ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై, కోల్‌కతా, హైదరాబాద్, అహ్మదాబాద్, పుణె మధ్య 54 మార్గాల్లో టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ జరిపిన విశ్లేషణ ప్రకారం, ప్రయాణానికి ఒక రోజు ముందు టికెట్ కొంటే నెల ముందు కొన్న ధర కంటే సగటున 25% ఎక్కువ చెల్లించాలి. ఆలస్యంగా బుక్ చేయడం చౌకగా మారిన మార్గం ఒక్కటీ లేదు. అహ్మదాబాద్-పుణెలో తేడా 121%, బెంగళూరు-చెన్నైలో కేవలం 3%. 54 మార్గాల్లో 34 మార్గాలకు 30 రోజుల ముందు బుకింగ్ చౌక.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 21 సెప్టెం, 2026 7:18 PM IST

మూలం

Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗

#flight fares#air travel#airline pricing#data analysis#durga puja

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Booking a day before departure costs about 25% more than booking a month ahead, across 54 routes. — Attributed in source to the TOI-DPA Airline Price Index; consistent with its stated 30-day index reading of 80.
No route among the 54 is cheaper when booked late. — Stated in source and said to be verified on two consecutive data captures.
Ahmedabad-Pune shows the largest gap at 121% extra for day-before booking; Bengaluru-Chennai the smallest at about 3%. — Figures appear in the source's route table; internally consistent with index values 45 and 97.
Median fare into Kolkata is Rs 8,259 for a departure a week away and Rs 14,117 a month away, 71% higher, due to Durga Puja week. — Figures given in source and explained by the festival calendar; no independent verification possible.
Rupee figures come from captures of 16 and 17 September 2026. — Date as printed in source; editors may wish to confirm, as it is a future-dated capture.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

ఇది విమానయాన సంస్థల దురాశ కథ కాదు, డిమాండ్-సరఫరా బేరసారాల కథ. 54 మార్గాల్లో చివరి రోజు టికెట్ నెల ముందు ధర కంటే సగటున 25% ఎక్కువ ఉందంటే, ఎక్కడ సీట్లు కొరత ఉందో, ఎక్కడ పోటీ ఉందో ఆ అంతరమే చెబుతోంది — అహ్మదాబాద్-పుణెలో 121%, బెంగళూరు-చెన్నైలో కేవలం 3%. దీని భారం ప్రధానంగా ముందుగా ప్లాన్ చేయలేని ప్రయాణికులపై, అంటే అత్యవసర, చిన్న వ్యాపార, కుటుంబ ప్రయాణాలపై పడుతుంది.

తక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ, తక్కువ పోటీ ఉన్న మార్గాల్లోనే చివరి నిమిషం ధరలు పైకి ఎగరుతున్నాయి; రోజుకు అనేక విమానాలు ఉన్న బెంగళూరు-చెన్నై దాదాపు స్థిరధరతో నడుస్తోంది.
30 రోజుల ఇండెక్స్ 80, వారం ముందు 88 — అంటే ఖర్చు పెరుగుదల ఎక్కువగా ఆఖరి మూడు వారాల్లో, ప్రత్యేకించి ఆఖరి వారంలో జరుగుతోంది.
54 మార్గాల్లో 34 మార్గాలకు 30 రోజుల ముందు బుకింగ్ చౌక; 60, 90 రోజుల ముందు ఇండెక్స్ 82, 86కి పెరగడం చూస్తే చాలా ముందుగా బుక్ చేయడం పొదుపు కాదు, నిశ్చయత మాత్రమే ఇస్తుంది.
కోల్‌కతా మార్గాల్లో నెల తర్వాతి ప్రయాణం 71% ఖరీదు అవడం — తేదీయే ఖరీదైనది, ఆలస్యం కాదు — పండుగ డిమాండే ధరలను నిర్ణయిస్తుందని చూపుతుంది.
శాతాలు ఇండెక్స్ ఆధారితం, రూపాయి గణాంకాలు ఒక్క ఉదయపు కోట్స్ (రూ. 6,957 vs రూ. 6,270) — కాబట్టి శాతాలను మార్కెట్ ఆకృతిగా, రూపాయిలను ఉదాహరణగా చూడాలి.

గమనించాల్సినవి — పండుగ సీజన్‌లో కోల్‌కతా వంటి మార్గాల్లో అదనపు విమానాలు, సీట్ల సామర్థ్యం పెరిగితే ఈ చివరి నిమిషం ప్రీమియం తగ్గుతుందా అన్నది గమనించాలి.

ఇవి ప్రకటిత మధ్యస్థ ధరలు మాత్రమే — ప్రయాణికులు చివరికి చెల్లించిన ధరలు కాదు; ఏ ఎయిర్‌లైన్ ఏ ధర పెట్టిందో ఈ డేటా చెప్పదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

విమాన టికెట్లు చివరి నిమిషంలో కొంటే ఖరీదు అవుతాయని అందరికీ తెలుసు, కానీ ఎంత ఎక్కువ, ఏ మార్గాల్లో ఎక్కువ అనే లెక్క ఇప్పటివరకు స్పష్టంగా లేదు. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా మరియు డెసిమల్ పాయింట్ అనలిటిక్స్ సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్న టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్, ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై, కోల్‌కతా, హైదరాబాద్, అహ్మదాబాద్, పుణె మధ్య 54 మార్గాల ధరలను రోజూ సేకరించి ఈ లెక్క తేల్చింది. ఈ ట్రాకర్ ప్రయాణానికి ఒక రోజు ముందు ధరను 100గా నిర్ణయించి, ఇతర బుకింగ్ సమయాల ధరలను దానితో పోల్చుతుంది.

ముఖ్యాంశాలు

54 మార్గాల సగటున, ప్రయాణానికి ఒక రోజు ముందు టికెట్ కొన్న ప్రయాణికుడు, నెల ముందు కొన్న వారి కంటే సుమారు 25% ఎక్కువ చెల్లిస్తాడు.
ఇండెక్స్‌లో 30 రోజుల ముందు రీడింగ్ 80, వారం ముందు 88 — అంటే చివరి వారం మాత్రమే సుమారు 12 పాయింట్లు జోడిస్తుంది.
54 మార్గాల్లో ఒక్క మార్గంలోనూ ఆలస్యంగా బుక్ చేయడం చౌకగా లేదు; 30 రోజుల ముందు అన్ని మార్గాల రీడింగ్ 100 కంటే తక్కువ.
అత్యధిక తేడా అహ్మదాబాద్-పుణె: ఒక రోజు ముందు ధర 121% ఎక్కువ (30-రోజుల ఇండెక్స్ 45).
కోల్‌కతా-చెన్నై 113%, కోల్‌కతా-బెంగళూరు 93%, కోల్‌కతా-హైదరాబాద్ 90% అధికం.
అత్యల్ప తేడా బెంగళూరు-చెన్నై: కేవలం 3% (ఇండెక్స్ 97); ఇది సుమారు 270 కి.మీ. పొట్టి మార్గం, రోజుకు ఇరువైపులా సుమారు పది విమానాలు.
54 మార్గాల్లో 34 మార్గాలు 30 రోజుల ముందు, 14 మార్గాలు 60 రోజుల ముందు, 6 మార్గాలు మాత్రమే 90 రోజుల ముందు చౌక.
కోల్‌కతాకు వెళ్లే 7 మార్గాల్లో మినహాయింపు: వారం తర్వాత ప్రయాణానికి మధ్యస్థ ఛార్జీ రూ.8,259, నెల తర్వాత (దుర్గాపూజ వారం) రూ.14,117 — 71% ఎక్కువ.

కాలక్రమం

సెప్టెంబర్ 16 ఉదయంకోల్‌కతాతో సంబంధం లేని 40 మార్గాల్లో మరుసటి రోజు ప్రయాణానికి మధ్యస్థ ప్రకటిత ఛార్జీ రూ.6,957; నెల తర్వాత ప్రయాణానికి రూ.6,270.
సెప్టెంబర్ 16 మరియు 17, 2026 క్యాప్చర్‌లురూపాయల గణాంకాలు ఈ రెండు రోజుల డేటా ఆధారంగా; వరుసగా రెండు క్యాప్చర్‌లలో గణాంకాలు మారలేదు.
క్యాప్చర్ తేదీ నుంచి ఒక నెల తర్వాతదుర్గాపూజ వారం — కోల్‌కతా నిండిపోవడంతో ఆ నగరానికి వెళ్లే మార్గాల్లో ముందుగా బుక్ చేయడం ఉపయోగపడలేదు.
అక్టోబర్ 16దుర్గాపూజ కారణంగా కోల్‌కతా ప్రయాణానికి 71% ఎక్కువ చెల్లించాల్సి ఉంటుందని విశ్లేషణ పేర్కొంది.

ఎవరికి సంబంధం

విమాన ప్రయాణికులు — సుమారు నాలుగు వారాల ముందు బుక్ చేస్తే సగటున ఐదో వంతు ఛార్జీ ఆదా; ఆలస్యంగా బుక్ చేస్తే 25% వరకు అదనపు భారం.
విమానయాన సంస్థలు — ప్రయాణ తేదీ దగ్గరపడే కొద్దీ ధరలు పెంచే ధరల నిర్ధారణ విధానం; అయితే ఏ సంస్థ ఏ ధర వసూలు చేసిందో ఈ డేటా చెప్పదు.
టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (TOI + డెసిమల్ పాయింట్ అనలిటిక్స్) — రోజువారీ ఛార్జీలు, షెడ్యూళ్లను సేకరించి ఛార్జీ-సమయ సూచీను రూపొందించడం.
కోల్‌కతా వెళ్లే పండుగ ప్రయాణికులు — దుర్గాపూజ వారంలో తేదీయే ఖరీదు కావడంతో ముందస్తు బుకింగ్ ఉపయోగపడని పరిస్థితి.
పొట్టి, రద్దీ మార్గాల ప్రయాణికులు (బెంగళూరు-చెన్నై) — ఆలస్యంగా బుక్ చేసినా ధర పెరగని సౌలభ్యం; కానీ కిలోమీటరుకు ఛార్జీ ఇంకా ఎక్కువే.

ఎందుకు ముఖ్యం

దేశీయ విమానయాన ఛార్జీలు ఎప్పుడు, ఎంత పెరుగుతాయో సంఖ్యాత్మకంగా తెలియడం వల్ల ప్రయాణికులు, సంస్థలు బుకింగ్ నిర్ణయాలను మెరుగుపరచుకోగలుగుతారు. మార్గాల మధ్య తేడా — అహ్మదాబాద్-పుణెలో 121%, బెంగళూరు-చెన్నైలో 3% — సీట్ల లభ్యత, విమానాల సంఖ్య, దూరం ధరలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో చూపుతుంది. పండుగ కాలంలో తేదీయే ధరను నిర్ణయిస్తుందనే విషయం డిమాండ్ ఆధారిత ధరల నిర్ధారణను స్పష్టం చేస్తుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ — ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా మరియు డెసిమల్ పాయింట్ అనలిటిక్స్ సంయుక్త కార్యక్రమం.
సూచీ పద్ధతి: ప్రతి మార్గానికి ఒక రోజు ముందు ఛార్జీ = 100; 30 రోజుల ముందు 80, 7 రోజుల ముందు 88, 60 రోజుల ముందు 82, 90 రోజుల ముందు 86.
8 నగరాలు (ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై, కోల్‌కతా, హైదరాబాద్, అహ్మదాబాద్, పుణె) మధ్య 54 మార్గాల రోజువారీ డేటా.
గరిష్ఠ ధరల తేడా: అహ్మదాబాద్-పుణె 121%; కనిష్ఠం: బెంగళూరు-చెన్నై 3%.
బెంగళూరు-చెన్నై సెట్‌లో అతి పొట్టి మార్గం — సుమారు 270 కి.మీ., ఇరువైపులా రోజుకు సుమారు 10 విమానాలు.
పరిమితి: ఇవి ప్రకటిత మధ్యస్థ ఛార్జీలు (advertised medians), ప్రయాణికుడు చివరికి చెల్లించిన ధరలు కావు.

మెయిన్స్ కోణం

భారత దేశీయ విమానయాన రంగంలో డిమాండ్ ఆధారిత (డైనమిక్) ధరల నిర్ధారణ ఎలా పనిచేస్తుందో టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ విశ్లేషణ సంఖ్యలతో చూపుతుంది: 54 మార్గాల సగటున ఒక రోజు ముందు బుకింగ్ నెల ముందు బుకింగ్ కంటే 25% ఖరీదు, చివరి మూడు వారాల్లోనే ఎక్కువ పెరుగుదల, చివరి వారం ఒక్కటే సుమారు 12 పాయింట్లు జోడిస్తుంది. ఈ పెరుగుదల మార్గాన్ని బట్టి తీవ్రంగా మారుతుంది — సీట్ల లభ్యత తక్కువ, విమానాల సంఖ్య తక్కువ ఉన్న మార్గాల్లో (అహ్మదాబాద్-పుణె 121%, కోల్‌కతా-చెన్నై 113%) భారం ఎక్కువ; పొట్టి, రద్దీగా ఉండే, ఎక్కువ విమానాలు ఉన్న మార్గాల్లో (బెంగళూరు-చెన్నై 3%) ధర దాదాపు స్థిరం. మరోవైపు మరీ ముందుగా బుక్ చేయడం కూడా లాభం కాదు — 60 రోజులకు 82, 90 రోజులకు 86 రీడింగ్; 34 మార్గాలు 30 రోజుల ముందే చౌక; ఆరు మార్గాల్లో 90-రోజుల ఛార్జీ ఒక రోజు ముందు ఛార్జీ కంటే కూడా కొంత ఎక్కువ. దుర్గాపూజ వారంలో కోల్‌కతా మార్గాల్లో నెల తర్వాత ప్రయాణం 71% ఖరీదు అవడం, లేటుగా బుక్ చేయడం కాక తేదీయే ఖరీదు అనే సూత్రాన్ని నిరూపిస్తుంది. ముందుకు దారి: ప్రయాణికుల స్థాయిలో సుమారు నాలుగు వారాల ముందు బుకింగ్ ప్రణాళిక; విధాన స్థాయిలో సన్నని మార్గాల్లో సీట్ల సామర్థ్యం, పోటీ పెంచడం ద్వారా ధరల హెచ్చుతగ్గులను తగ్గించడం. ఈ డేటా ప్రకటిత మధ్యస్థ ధరలపై ఆధారపడినది, ఏ సంస్థ ఏ ధర పెట్టిందో చెప్పదు అనే పరిమితిని గుర్తుంచుకోవాలి.

కీలక పదాలు

టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్: ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా మరియు డెసిమల్ పాయింట్ అనలిటిక్స్ కలిసి 54 మార్గాల ఛార్జీలు, షెడ్యూళ్లను రోజూ సేకరించే సూచీ.
ఛార్జీ-సమయ సూచీ (fare-time index): ప్రతి మార్గానికి ఒక రోజు ముందు ఛార్జీను 100గా నిర్ణయించి, ఇతర బుకింగ్ సమయాల ఛార్జీలను శాతంలో పోల్చే కొలమానం.
30-రోజుల ఇండెక్స్: ప్రయాణానికి 30 రోజుల ముందు ధర, ఒక రోజు ముందు ధరతో పోల్చినప్పుడు వచ్చే విలువ; నెట్‌వర్క్ మొత్తానికి ఇది 80.
ప్రకటిత మధ్యస్థ ఛార్జీ (advertised median fare): ఒక ఉదయం వెబ్‌సైట్లలో కనిపించిన ధరల మధ్యస్థ విలువ; ప్రయాణికుడు చివరికి చెల్లించిన ధర కాదు.
దుర్గాపూజ డిమాండ్ ప్రభావం: పండుగ వారంలో కోల్‌కతాకు డిమాండ్ పెరగడం వల్ల నెల తర్వాత ప్రయాణం 71% ఖరీదుగా మారిన స్థితి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

భారత దేశీయ విమానయాన రంగంలో డిమాండ్ ఆధారిత ధరల నిర్ధారణ ప్రయాణికులపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది? టీవోఐ-డీపీఏ ఎయిర్‌లైన్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ గణాంకాల ఆధారంగా చర్చించండి.
మార్గాల పొడవు, విమానాల సంఖ్య, సీట్ల లభ్యత విమాన ఛార్జీల హెచ్చుతగ్గులను ఎలా నిర్ణయిస్తాయి? అహ్మదాబాద్-పుణె, బెంగళూరు-చెన్నై మార్గాలను ఉదాహరణలుగా తీసుకోండి.
పండుగ కాలంలో ముందస్తు బుకింగ్ కూడా ఖరీదుగా మారడానికి కారణాలు ఏమిటి? ఇది వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణకు ఎలాంటి ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తజముయి వేధింపుల ఘటనపై బీజేపీ ప్రభుత్వంపై తేజస్వి విమర్శలు →

← అన్ని వార్తలు