హమీద్ అన్సారీ వ్యాఖ్యలపై బీజేపీ, యోగి విమర్శలు
హిందూ జాతీయవాదంపై మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ చేసిన వ్యాఖ్యలపై బీజేపీ ఎంపీ, జాతీయ అధికార ప్రతినిధి సుధాంశు త్రివేది సోమవారం విమర్శలు గుప్పించారు. కాంగ్రెస్ పూర్తిగా "ముస్లిం లీగ్ మావోయిస్ట్ కాంగ్రెస్"గా మారిందని అన్సారీ బయటపెట్టారని, పార్టీ అతి వామపక్షం వైపు మళ్లిందని అన్నారు. కమ్యూనిజం కాదు, హిందూ మితవాద మతతత్వమే భారత్‌కు అసలు ప్రమాదమని నెహ్రూ భావించారని, ఏ జీ నూరానీ 2019 పుస్తకాన్ని ఉటంకిస్తూ అన్సారీ ఢిల్లీలో శుక్రవారం అన్నారు. యూపీ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ కూడా అన్సారీ సనాతన సంప్రదాయాన్ని కించపరిచారని ఆరోపించారు.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (4)
- BJP MP Sudhanshu Trivedi said Ansari had exposed that the Congress had become a 'Muslim League Maoist Congress'. — Direct quote attributed to Trivedi in the source; opinion, not verifiable fact.
- Hamid Ansari referred to Nehru's view that the real danger to India was Hindu right-wing communalism, not communism. — Attributed in source to Ansari citing A G Noorani's 2019 book 'The RSS: A Menace to India'; second-hand sourcing.
- Ansari made the remarks at a New Delhi event on Friday commemorating A G Noorani. — Stated in source with day reference but no exact date; no other source given.
- Yogi Adityanath accused Ansari of disparaging India's Sanatan tradition, speaking at 'Prerna Vimarsh' at Gautam Buddha University, Greater Noida, on Sunday. — Quoted and attributed to Adityanath with venue and day; figure/venue appears in source.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ ఢిల్లీలో రాజ్యాంగ నిపుణుడు, రచయిత ఏ జీ నూరానీ స్మారక కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ, నూరానీ 2019 పుస్తకం “The RSS: A Menace to India”ను ఉటంకించారు. భారత్‌కు అసలు ప్రమాదం కమ్యూనిజం కాదు, హిందూ మితవాద మతతత్వమే అన్న మాజీ ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అభిప్రాయాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు. ఈ వ్యాఖ్యలపై బీజేపీ ఎంపీ, జాతీయ అధికార ప్రతినిధి సుధాంశు త్రివేది, ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ తీవ్రంగా స్పందించారు. హిందూ జాతీయవాదం, సనాతన సంప్రదాయం, కాంగ్రెస్ భావజాలంపై రాజకీయ వివాదానికి ఇది దారితీసింది.
ముఖ్యాంశాలు
- బీజేపీ ఎంపీ, జాతీయ అధికార ప్రతినిధి సుధాంశు త్రివేది సోమవారం హమీద్ అన్సారీ వ్యాఖ్యలపై విమర్శలు చేశారు.
- అన్సారీ శుక్రవారం న్యూఢిల్లీలో ఏ జీ నూరానీ స్మారక కార్యక్రమంలో మాట్లాడారు.
- అన్సారీ ఉటంకించిన పుస్తకం: ఏ జీ నూరానీ 2019లో రాసిన “The RSS: A Menace to India”.
- నెహ్రూ దృష్టిలో భారత్‌కు అసలు ప్రమాదం కమ్యూనిజం కాదు, హిందూ మితవాద మతతత్వమే అన్న అభిప్రాయాన్ని అన్సారీ ప్రస్తావించారు.
- కాంగ్రెస్ పూర్తిగా “ముస్లిం లీగ్ మావోయిస్ట్ కాంగ్రెస్”గా మారిందని అన్సారీ బయటపెట్టారని త్రివేది అన్నారు.
- నేటి కాంగ్రెస్ “అతి వామపక్షం” (ultra-Left) వైపు మళ్లిందని త్రివేది ఆరోపించారు.
- యూపీ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఆదివారం గ్రేటర్ నోయిడాలోని గౌతమ బుద్ధ యూనివర్సిటీలో ‘ప్రేరణ విమర్శ్’ కార్యక్రమంలో మాట్లాడారు.
- అన్సారీ సనాతన సంప్రదాయాన్ని కించపరిచి, హిందూ సంప్రదాయాన్ని అవమానించి, ఉగ్రవాదంతో ముడిపెట్టే దురుద్దేశ ప్రయత్నం చేశారని యోగి ఆరోపించారు.
కాలక్రమం
- 2019ఏ జీ నూరానీ రచించిన “The RSS: A Menace to India” పుస్తకం వెలువడింది.
- శుక్రవారంన్యూఢిల్లీలో నూరానీ స్మారక కార్యక్రమంలో హమీద్ అన్సారీ నెహ్రూ అభిప్రాయాన్ని ప్రస్తావించారు.
- ఆదివారంగ్రేటర్ నోయిడా గౌతమ బుద్ధ యూనివర్సిటీలో ‘ప్రేరణ విమర్శ్’లో యోగి ఆదిత్యనాథ్ అన్సారీని విమర్శించారు.
- సోమవారంబీజేపీ ఎంపీ సుధాంశు త్రివేది అన్సారీ, కాంగ్రెస్‌పై విమర్శలు గుప్పించారు.
ఎవరికి సంబంధం
- హమీద్ అన్సారీ (మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి) — రాజ్యాంగ పదవి నిర్వహించిన వ్యక్తిగా ఆయన వ్యాఖ్యల ఔచిత్యం, పదవి గౌరవంపై ప్రశ్నలు ఎదుర్కొంటున్నారు.
- బీజేపీ / సుధాంశు త్రివేది — హిందూ జాతీయవాదంపై విమర్శలను ఎదుర్కొని కాంగ్రెస్‌ను ‘అతి వామపక్ష’ ముద్రతో రాజకీయంగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం.
- కాంగ్రెస్ / రాహుల్ గాంధీ (ప్రతిపక్ష నేత) — ‘ముస్లిం లీగ్ మావోయిస్ట్ కాంగ్రెస్’ ఆరోపణ, సమాజంలో గందరగోళం సృష్టిస్తున్నారన్న విమర్శలను ఎదుర్కోవడం.
- యోగి ఆదిత్యనాథ్ (యూపీ ముఖ్యమంత్రి) — సనాతన ధర్మం, హిందూ సంప్రదాయాల పరిరక్షణ వాదనను ముందుకు తీసుకెళ్లడం.
- ఆర్ఎస్ఎస్ — నూరానీ 2019 పుస్తకం శీర్షికలో సంస్థను ‘భారత్‌కు ముప్పు’గా పేర్కొనడం ద్వారా చర్చకు కేంద్రబిందువు అయింది.
ఎందుకు ముఖ్యం
హిందూ జాతీయవాదం, సనాతన సంప్రదాయం, మతతత్వం వంటి అంశాలపై భారత రాజకీయాల్లో కొనసాగుతున్న భావజాల ఘర్షణను ఈ వివాదం ప్రతిబింబిస్తుంది. రాజ్యాంగ పదవులు నిర్వహించిన వారి బహిరంగ వ్యాఖ్యల పరిధి, పదవి గౌరవం అనే ప్రశ్నను కూడా ఇది లేవనెత్తుతుంది. నెహ్రూ కాలం నాటి భావజాల చర్చలు నేటి పార్టీ రాజకీయాల్లో ఎలా తిరిగి వాడబడుతున్నాయో ఇది చూపుతుంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- హమీద్ అన్సారీ – భారత మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి; సుధాంశు త్రివేది – బీజేపీ ఎంపీ, జాతీయ అధికార ప్రతినిధి.
- ఏ జీ నూరానీ – రాజ్యాంగ నిపుణుడు, రచయిత; 2019 పుస్తకం “The RSS: A Menace to India”.
- అన్సారీ ప్రస్తావించిన నెహ్రూ అభిప్రాయం: భారత్‌కు అసలు ప్రమాదం కమ్యూనిజం కాదు, హిందూ మితవాద మతతత్వం.
- యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రసంగించిన కార్యక్రమం: ‘ప్రేరణ విమర్శ్’, గౌతమ బుద్ధ యూనివర్సిటీ, గ్రేటర్ నోయిడా.
- త్రివేది ఉపయోగించిన పదబంధం: “ముస్లిం లీగ్ మావోయిస్ట్ కాంగ్రెస్”; కాంగ్రెస్ ‘అతి వామపక్షం’ వైపు మళ్లిందని ఆరోపణ.
- యోగి వాదన: మెజారిటీ ప్రజలు సంప్రదాయాలపై గర్వపడే సనాతన ధర్మ దేశం కావడం వల్లే భారత్ లౌకిక రాజ్యం.
మెయిన్స్ కోణం
మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ, నూరానీ 2019 పుస్తకాన్ని ఉటంకిస్తూ, భారత్‌కు అసలు ప్రమాదం కమ్యూనిజం కాదు హిందూ మితవాద మతతత్వమే అన్న నెహ్రూ అభిప్రాయాన్ని ప్రస్తావించడం తాజా రాజకీయ వివాదానికి కారణమైంది. బీజేపీ దీన్ని కాంగ్రెస్ ‘అతి వామపక్ష’ మలుపుకు రుజువుగా చూపిస్తూ, ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ మాటలకు వంశపరంపర మూలాలున్నాయని వాదిస్తోంది; యూపీ ముఖ్యమంత్రి మాత్రం అన్సారీ సనాతన, హిందూ సంప్రదాయాలను కించపరిచి దేశ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసే ప్రయత్నం చేశారని, రాజ్యాంగ పదవిలో ఉన్నవారు పదవి గౌరవాన్ని కాపాడాలని అన్నారు. ఇక్కడి అసలు అంశాలు రెండు: ఒకటి, జాతీయవాదం–మతతత్వం మధ్య సరిహద్దును నిర్ణయించే భావజాల చర్చ; రెండు, రాజ్యాంగ పదవులు నిర్వహించిన వ్యక్తుల భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ మరియు సంస్థాగత మర్యాద మధ్య సమతుల్యత. లౌకికత్వ చర్చను వ్యక్తిగత ఆరోపణలు, ముద్రల స్థాయి నుంచి రాజ్యాంగ విలువలు, పుస్తక ఆధారిత చారిత్రక సాక్ష్యాలు, పరస్పర గౌరవంతో కూడిన బహిరంగ చర్చ వైపు మళ్లించడం ముందున్న మార్గం. (మూలంలో పేర్కొనని విధాన నిర్ణయాలు ఇక్కడ లేవు.)
కీలక పదాలు
- హిందూ మితవాద మతతత్వం (Hindu right-wing communalism)
- నెహ్రూ దృష్టిలో కమ్యూనిజం కంటే భారత్‌కు పెద్ద ముప్పు అని అన్సారీ ప్రస్తావించిన అంశం.
- “The RSS: A Menace to India”
- ఏ జీ నూరానీ 2019లో రాసిన పుస్తకం; అన్సారీ దీన్ని ఉటంకించారు.
- “ముస్లిం లీగ్ మావోయిస్ట్ కాంగ్రెస్”
- కాంగ్రెస్‌ను వర్ణించడానికి సుధాంశు త్రివేది ఉపయోగించిన విమర్శనాత్మక పదబంధం.
- సనాతన ధర్మం / సంప్రదాయం
- యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రకారం, మెజారిటీ ప్రజలు గర్వపడే సంప్రదాయాల వారసత్వం; భారత లౌకికత్వానికి ఆధారం.
- ‘ప్రేరణ విమర్శ్’ కార్యక్రమం
- గ్రేటర్ నోయిడాలోని గౌతమ బుద్ధ యూనివర్సిటీలో ఆదివారం జరిగిన కార్యక్రమం, ఇక్కడ యోగి ప్రసంగించారు.
- ప్రతిపక్ష నేత (LoP)
- త్రివేది ప్రస్తావించిన రాహుల్ గాంధీ పదవి.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- రాజ్యాంగ పదవులు నిర్వహించిన వ్యక్తుల బహిరంగ వ్యాఖ్యలు పదవి గౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తాయా? అన్సారీ–యోగి వివాదం ఆధారంగా చర్చించండి.
- భారత లౌకికత్వంపై చర్చలో ‘జాతీయవాదం’ మరియు ‘మతతత్వం’ మధ్య వ్యత్యాసాన్ని ఈ వివాద నేపథ్యంలో విశ్లేషించండి.
- చారిత్రక నేతల అభిప్రాయాలను నేటి పార్టీ రాజకీయాల్లో ఉటంకించడం ప్రజా చర్చను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? ఉదాహరణలతో వివరించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.