పాకిస్థాన్ కేంద్రిత ఎస్‌బీఎన్‌కు ఉగ్రసంస్థ హోదా: కేంద్రం
పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న షాజాద్ భట్టీ నెట్‌వర్క్ (ఎస్‌బీఎన్)ను చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (యూఏపీఏ) కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించినట్టు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా బుధవారం తెలిపారు. సరిహద్దుల మీదుగా ఆయుధాలు, పేలుడు పదార్థాలు, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, యువకులను ఉగ్రవాదం వైపు ప్రేరేపించడం వంటివి ఈ సంస్థ చేస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు. యూఏపీఏ సెక్షన్ 35(1)(ఎ) కింద జారీ చేసిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్‌తో ఎస్‌బీఎన్ మొదటి షెడ్యూల్‌లో 46వ సంస్థగా చేరింది. నెల క్రితం 14 రాష్ట్రాల్లో జరిగిన ఆపరేషన్‌లో 253 మందిని అదుపులోకి తీసుకుని, 200 మందికి పైగా అరెస్టు చేశారు.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- The Centre has declared the Pakistan-based Shahzad Bhatti Network a terrorist organisation under UAPA. — Attributed to Amit Shah's post on X and a Union Home Ministry gazette notification cited in the source.
- Section 35(1)(a) of UAPA was invoked to add SBN to the Act's First Schedule. — Figure and legal provision appear directly in the source's description of the notification.
- SBN smuggles arms, explosives and narcotics and radicalises youth, threatening internal security. — Allegation quoted from Shah's statement and the notification; not independently verified.
- An operation across 14 states led to 253 detentions, over 200 arrests and over 80 FIRs. — Attributed to an MHA statement of August 12 as reported in the source; state-wise break-up given.
- SBN is the 46th organisation on the UAPA First Schedule. — Figure appears in the source without further sourcing detail.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఎస్‌బీఎన్‌ను యూఏపీఏ కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించడం చట్టపరమైన చర్యే కాదు — అది స్పష్టమైన రాజకీయ సందేశం కూడా. కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రధాని మోదీ 'ఉగ్రవాదంపై జీరో టాలరెన్స్' విధానంతో ముడిపెట్టి ప్రకటించడం, జాతీయ భద్రతను బీజేపీ తన బలమైన రాజకీయ మైదానంగా ఎలా వాడుకుంటుందో చూపుతుంది. నెల క్రితం 14 రాష్ట్రాల్లో జరిగిన ఆపరేషన్ తర్వాత ఈ నోటిఫికేషన్ రావడం, ఆ కార్యాచరణకు అధికారిక ముద్ర వేసి కథనాన్ని పూర్తి చేయడంగా కనిపిస్తుంది.
- జాతీయ భద్రత అంశంపై ప్రతిపక్షాలు బహిరంగంగా వ్యతిరేకించడం కష్టం — ఇది ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా తక్కువ రిస్క్‌తో కూడిన చర్య.
- పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా, ఐఎస్‌ఐ మద్దతుతో పనిచేస్తున్న నెట్‌వర్క్‌గా అభివర్ణించడం, దేశీయ చర్యను విదేశాంగ దౌత్య కథనంతో అనుసంధానిస్తుంది.
- అరెస్టులు ఉత్తరప్రదేశ్, హరియాణా, ఢిల్లీ, పంజాబ్ వంటి ఉత్తర భారత రాష్ట్రాల్లో కేంద్రీకృతమయ్యాయి — రియల్‌టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ పంచుకోవడం ద్వారా కేంద్ర-రాష్ట్ర పోలీసు సమన్వయం ముఖ్యాంశంగా నిలుస్తుంది.
- 46వ సంస్థగా చేర్చడం అంటే యూఏపీఏను ఒక క్రమబద్ధమైన విధాన సాధనంగా వాడుతున్న ధోరణి కొనసాగుతోందని అర్థం; అదే సమయంలో ఈ చట్టం విస్తృత అధికారాలపై పౌర హక్కుల వర్గాల ఆందోళనలు ఎప్పటినుంచో ఉన్నాయి.
- 'మత సామరస్యం', 'డిజిటల్ ప్రచారం' అనే అంశాలను నోటిఫికేషన్‌లో చేర్చడం, ఆన్‌లైన్ రాడికలైజేషన్‌పై నియంత్రణ చర్యలకు మున్ముందు ఆధారం కావచ్చు.
గమనించాల్సినవి — అరెస్టైన 200కు పైగా వ్యక్తులపై కేసులు కోర్టుల్లో ఎలా నిలబడతాయి, రాష్ట్రాలు — ప్రత్యేకించి బీజేపీ-వ్యతిరేక ప్రభుత్వాలున్న రాష్ట్రాలు — ఈ సమన్వయ కార్యాచరణపై ఎలా స్పందిస్తాయి అనేది గమనించాల్సిన అంశం.
ఈ కథనం ఆరోపణలను, అధికారిక అంచనాలను మాత్రమే తెలుపుతోంది; ఎస్‌బీఎన్ కార్యకలాపాలపై న్యాయపరమైన నిరూపణ జరిగిందని, లేదా ప్రతిపక్షాల ప్రతిస్పందన ఏమిటనేది ఇది స్థాపించడం లేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 2 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా, ఐఎస్‌ఐ మద్దతుతో పనిచేస్తున్న "షాజాద్ భట్టీ నెట్‌వర్క్" (ఎస్‌బీఎన్) అనే ఉగ్ర సిండికేట్‌ను చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (యూఏపీఏ) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించింది. సరిహద్దుల మీదుగా ఆయుధాలు, పేలుడు పదార్థాలు, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, యువకులను, స్థానిక నేరస్తులను ఉగ్రవాదం వైపు మళ్లించడం ఈ సంస్థ లక్ష్యమని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ పేర్కొంది. దీనికి నెల ముందు స్వాతంత్య్ర దినోత్సవానికి ముందు ఈ నెట్‌వర్క్‌ను ధ్వంసం చేయడానికి 14 రాష్ట్రాల్లో సమన్వయ ఆపరేషన్ జరిగింది. యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేరిన 46వ సంస్థ ఇదే.
ముఖ్యాంశాలు
- కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా బుధవారం ఎస్‌బీఎన్‌ను యూఏపీఏ కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించినట్టు 'ఎక్స్'లో వెల్లడించారు.
- హోం మంత్రిత్వ శాఖ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ యూఏపీఏ సెక్షన్ 35(1)(ఎ)ను ప్రయోగించి ఎస్‌బీఎన్‌ను చట్టం మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చింది.
- ఈ చేర్పుతో యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో ఉగ్రవాద సంస్థల జాబితాలో ఎస్‌బీఎన్ 46వ సంస్థ అయింది.
- నోటిఫికేషన్ ప్రకారం ఎస్‌బీఎన్ సభ్యులపై యూఏపీఏ, భారతీయ న్యాయ సంహిత, ఆర్మ్స్ యాక్ట్, ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ యాక్ట్, ఐటీ యాక్ట్, ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ డిఫేస్‌మెంట్ ఆఫ్ ప్రాపర్టీ యాక్ట్ కింద కేసులు నమోదయ్యాయి.
- 14 రాష్ట్రాల్లో జరిగిన సమన్వయ ఆపరేషన్‌లో 253 మందిని అదుపులోకి తీసుకోగా, 200 మందికి పైగా అరెస్టయ్యారు; 80కి పైగా ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయి.
- అదుపులోకి తీసుకున్నవారిలో ఉత్తరప్రదేశ్ 62, హరియాణా 52, ఢిల్లీ 51, పంజాబ్ 44, రాజస్థాన్ 15, మహారాష్ట్ర 8, ఉత్తరాఖండ్ 5, కర్ణాటక/గుజరాత్/బిహార్ ఒక్కొక్కటి 3, తెలంగాణ/హిమాచల్/జమ్మూకశ్మీర్/కేరళ ఒక్కొక్కటి 2 ఉన్నారు.
- ఎంహెచ్‌ఏ ఆగస్టు 12న చెప్పిన ప్రకారం, రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్ వ్యవస్థతో రాష్ట్ర పోలీసుల సమన్వయంతో ఈ బహుళ-రాష్ట్ర ఆపరేషన్ నిర్వహించారు.
- ఎంహెచ్‌ఏ ప్రకారం ఎస్‌బీఎన్ గ్రెనేడ్, ఐఈడీ, పెట్రోల్ బాంబు దాడులు, లక్ష్యిత హత్యలతో ముడిపడి ఉంది; పోలీసు, రక్షణ, మతపరమైన స్థలాల రెక్కీ, గూఢచర్యానికి సీసీటీవీలు ఏర్పాటు చేయడానికి స్థానికులకు డబ్బు చెల్లించిందని ఆరోపణ.
కాలక్రమం
- ఆగస్టు 12 (ఎంహెచ్‌ఏ ప్రకటన)స్వాతంత్య్ర దినోత్సవానికి ముందు ఎస్‌బీఎన్ కుట్రలను భగ్నం చేయడానికి 14 రాష్ట్రాల్లో సమన్వయ ఆపరేషన్; 253 అదుపు, 200కి పైగా అరెస్టులు, 80కి పైగా ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు
- ఆపరేషన్ జరిగిన దాదాపు నెల తర్వాత, బుధవారంయూఏపీఏ సెక్షన్ 35(1)(ఎ) కింద గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఎస్‌బీఎన్‌కు ఉగ్రవాద సంస్థ హోదా; అమిత్ షా ప్రకటన
ఎవరికి సంబంధం
- కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ / అమిత్ షా — ఉగ్రవాదంపై 'జీరో టాలరెన్స్' విధానాన్ని అమలు చేయడం; యూఏపీఏ కింద నిషేధ నోటిఫికేషన్ జారీ చేయడం
- రాష్ట్ర పోలీసు బలగాలు (14 రాష్ట్రాలు) — రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్‌తో ఆపరేషన్ నిర్వహణ, ఎఫ్‌ఐఆర్‌ల నమోదు, అరెస్టులు
- షాజాద్ భట్టీ నెట్‌వర్క్ (ఎస్‌బీఎన్) — ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటన వల్ల చట్టపరమైన నిషేధం, సభ్యులపై కఠిన చర్యలు
- అమాయక యువకులు, స్థానిక చిన్న నేరస్తులు — ప్రలోభాలతో రాడికలైజేషన్, అక్రమ రవాణా, రెక్కీ వంటి పనులకు ఉపయోగపడే ప్రమాదం
- పాకిస్థాన్ ఐఎస్‌ఐ (ఆరోపిత మద్దతుదారు) — ఎంహెచ్‌ఏ ప్రకారం ఎస్‌బీఎన్ ఐఎస్‌ఐ మద్దతుగల పాకిస్థాన్ కేంద్రిత ఉగ్ర సిండికేట్
- దేశ అంతర్గత భద్రత, మత సామరస్యం — ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ, మత సామరస్యం, జాతీయ సమగ్రతకు ముప్పు
ఎందుకు ముఖ్యం
సరిహద్దుల మీదుగా ఆయుధాలు–మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణాను, డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా రాడికలైజేషన్‌ను కలిపి నడిపే 'హైబ్రిడ్' ఉగ్ర నెట్‌వర్క్‌లు భారత అంతర్గత భద్రతకు కొత్త సవాలుగా మారుతున్నాయని ఈ చర్య సూచిస్తోంది. యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చడం ద్వారా సంస్థపై చట్టపరమైన నిషేధం వస్తుంది, సభ్యులపై కేసుల విచారణకు బలం చేకూరుతుంది. 14 రాష్ట్రాల్లో ఒకేసారి జరిగిన ఆపరేషన్, రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్ కేంద్ర–రాష్ట్ర సమన్వయ ప్రాముఖ్యతను చూపుతున్నాయి.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- యూఏపీఏ సెక్షన్ 35(1)(ఎ) ద్వారా కేంద్రం ఒక సంస్థను మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చి 'ఉగ్రవాద సంస్థ'గా ప్రకటిస్తుంది.
- ఎస్‌బీఎన్ (షాజాద్ భట్టీ నెట్‌వర్క్) యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో 46వ సంస్థ.
- ఎస్‌బీఎన్ పాకిస్థాన్ కేంద్రిత, ఐఎస్‌ఐ మద్దతుగల ఉగ్ర సిండికేట్ అని ఎంహెచ్‌ఏ పేర్కొంది.
- 14 రాష్ట్రాల ఆపరేషన్: 253 అదుపు, 200కి పైగా అరెస్టులు, 80కి పైగా ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు (ఎంహెచ్‌ఏ, ఆగస్టు 12).
- ఎస్‌బీఎన్ సభ్యులపై యూఏపీఏ, భారతీయ న్యాయ సంహిత, ఆర్మ్స్ యాక్ట్, ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ యాక్ట్, ఐటీ యాక్ట్ కింద కేసులు.
- అదుపులోకి తీసుకున్నవారిలో అత్యధికం ఉత్తరప్రదేశ్ (62), తర్వాత హరియాణా (52), ఢిల్లీ (51), పంజాబ్ (44).
మెయిన్స్ కోణం
సరిహద్దు దాటి ఆయుధాలు, పేలుడు పదార్థాలు, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా చేయడం, అమాయక యువకులను, స్థానిక చిన్న నేరస్తులను ప్రలోభాలతో రాడికలైజ్ చేయడం, డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా ద్వేషపూరిత, రెచ్చగొట్టే సందేశాలు వ్యాప్తి చేయడం — ఇవి పాకిస్థాన్ కేంద్రిత ఎస్‌బీఎన్ పనితీరుగా కేంద్రం అభివర్ణించింది. ఇది సాంప్రదాయ ఉగ్రవాదం, వ్యవస్థీకృత నేరం, నార్కో-టెర్రర్, సైబర్ ప్రచారం కలగలిసిన నెట్‌వర్క్ నమూనాను సూచిస్తుంది; ఇందులో స్థానిక మాడ్యూల్స్ డబ్బు తీసుకుని పోలీసు, రక్షణ, మతపరమైన స్థలాల రెక్కీ, సీసీటీవీ ఏర్పాటు వంటి గూఢచర్య పనులు చేస్తున్నాయని ఆరోపణ. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ, మత సామరస్యం, జాతీయ సమగ్రతపై ఇలాంటి ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్ నిషేధం ఒక చట్టపరమైన సాధనం మాత్రమే; ఆగస్టు 12 నాటి 14 రాష్ట్రాల ఆపరేషన్ చూపినట్టు రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్, కేంద్ర–రాష్ట్ర పోలీసు సమన్వయం, సరిహద్దు నిఘా, డిజిటల్ కంటెంట్ పర్యవేక్షణ, యువత రాడికలైజేషన్ నిరోధం వంటి బహుముఖ చర్యలే దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం. అదే సమయంలో అరెస్టులు–నిర్బంధాల స్థాయి (253 అదుపు, 200కి పైగా అరెస్టులు) దృష్ట్యా విచారణ నాణ్యత, ప్రక్రియాపరమైన రక్షణలు కూడా సమానంగా కీలకం.
కీలక పదాలు
- యూఏపీఏ (చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం)
- ఉగ్రవాద, దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలను నిరోధించే భారత చట్టం; ఇందులోని మొదటి షెడ్యూల్ ఉగ్రవాద సంస్థల జాబితా.
- సెక్షన్ 35(1)(ఎ)
- గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఒక సంస్థను యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చే అధికారాన్ని కేంద్రానికి ఇచ్చే నిబంధన.
- షాజాద్ భట్టీ నెట్‌వర్క్ (ఎస్‌బీఎన్)
- పాకిస్థాన్ కేంద్రిత, ఐఎస్‌ఐ మద్దతుగల ఉగ్ర సిండికేట్; యూఏపీఏ జాబితాలో 46వ సంస్థ.
- భారతీయ న్యాయ సంహిత
- ఎస్‌బీఎన్ అనుమానితులపై కేసులు నమోదైన చట్టాల్లో ఒకటి (భారత నేర శిక్షాస్మృతి స్థానంలో వచ్చిన చట్టం).
- రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్
- 14 రాష్ట్రాల ఆపరేషన్‌లో కేంద్ర, రాష్ట్ర పోలీసు బలగాల మధ్య తక్షణ సమాచార మార్పిడి వ్యవస్థ.
- ఐఈడీ
- ఇంప్రొవైజ్డ్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్ డివైస్ — ఎస్‌బీఎన్ ముడిపడి ఉన్నట్టు ఆరోపించిన దాడుల్లో ఉపయోగించే పేలుడు పరికరం.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- యూఏపీఏ మొదటి షెడ్యూల్‌లో ఒక సంస్థను చేర్చే ప్రక్రియను వివరించండి. ఎస్‌బీఎన్‌కు ఉగ్రవాద సంస్థ హోదా ఇవ్వడం భారత అంతర్గత భద్రతకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
- సరిహద్దు దాటిన ఆయుధ–మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, డిజిటల్ రాడికలైజేషన్ కలగలిసిన 'హైబ్రిడ్' ఉగ్ర నెట్‌వర్క్‌లు ఎదురుపెడుతున్న సవాళ్లను చర్చించండి.
- బహుళ-రాష్ట్ర ఉగ్ర వ్యతిరేక ఆపరేషన్లలో కేంద్ర–రాష్ట్ర సమన్వయం, రియల్-టైమ్ ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్ ప్రాముఖ్యతను ఆగస్టు 12 ఆపరేషన్ ఉదాహరణతో పరిశీలించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.