ఇస్లాం స్వీకరించిన యువకుడిని విడుదల చేయాలని అలహాబాద్ హైకోర్టు ఆదేశం

ఇస్లాం స్వీకరించి ముస్లిం యువతిని వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించిన షామ్లీ వాసి ఆయుష్ మలిక్‌పై ఎలాంటి నిర్బంధం కొనసాగించడానికి చట్టబద్ధ కారణం లేదని అలహాబాద్ హైకోర్టు బుధవారం పేర్కొంది. తన మతం, జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ఆయనకు ఉందని జస్టిస్ సందీప్ జైన్ ఆదేశించారు. తనకు 31 ఏళ్లని, 2014లో స్వచ్ఛందంగా ఇస్లాం స్వీకరించానని ఆయుష్ కోర్టుకు తెలిపారు. తన కుమారుడిని ప్రభావితం చేశారని తండ్రి దేవరాజ్ సింగ్ మలిక్ వాదించారు. ఆయుష్ స్నేహితుడు సుల్తాన్ హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 17 సెప్టెం, 2026 6:12 AM IST

మూలం

Indian Express — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#allahabad high court#religious conversion#habeas corpus#personal liberty#shamli

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Allahabad HC ordered that Ayush Malik is at liberty to practise the religion of his choice and decide his matrimonial relationship. — Attributed to the single bench of Justice Sandeep Jain, with order text quoted in source.
Ayush, about 31 and a B.Pharma graduate, said he embraced Islam voluntarily in 2014. — Attributed to Ayush's own statement to the court, as recorded in the source.
An FIR was registered on June 6 at Shamli police station against Chandni Qureshi and her relatives under the UP Prohibition of Unlawful Conversion of Religion Act and other charges. — Figure and date appear in the source, attributed to Ayush's statement; source also says Chandni and her father were jailed.
Father Devraj Singh Malik said his son was influenced or brainwashed and did not convert voluntarily. — Attributed to the father's statement in court; disputed by Ayush, per the source.
Habeas corpus petition was filed by Ayush's friend Sultan alleging illegal detention since June 4. — Attributed to the petitioner through his counsel and to Ayush's statement; allegation not independently established.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది కేవలం ఒక కుటుంబ వివాదం కాదు — యూపీ మతమార్పిడి నిరోధక చట్టం ఆచరణలో ఎలా వినియోగమవుతోందో పరీక్షించే రాజకీయ కేసుగా మారింది. వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు రాజ్యాంగ రక్షణ ఉందని అలహాబాద్ హైకోర్టు స్పష్టం చేయడం, ఈ చట్టాన్ని తమ పాలనా గుర్తింపుగా చూపుకునే వర్గాలకు ఇబ్బందికరమైన సంకేతం. అదే సమయంలో కోర్టు చట్టాన్ని కొట్టివేయలేదు — ఈ ఒక్క కేసులో నిర్బంధానికి చట్టబద్ధ ఆధారం లేదని మాత్రమే చెప్పింది, కాబట్టి రెండు వైపులా తమకు అనుకూలంగా చెప్పుకునే అవకాశం ఉంది.

కోర్టు తీర్పు ఆర్టికల్ 21, 25 ఆధారంగా వ్యక్తి స్వయంనిర్ణయాధికారాన్ని ముందుంచింది — మతమార్పిడి చట్టాల అమలుపై న్యాయపరమైన పరిశీలన పెరుగుతోందని ఇది సూచిస్తుంది.
పోలీసు సమక్షంలో ఇంట్లోనే ఉంచారన్న ఆరోపణ, రాజ్యంతో కుమ్మక్కు అన్న పిటిషన్‌లోని వాదన — స్థానిక యంత్రాంగం పాత్రపై ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది.
జూన్‌లో యువతి, ఆమె తండ్రిపై నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్ ఇప్పుడు రాజకీయంగా బలహీన పడవచ్చు, ఎందుకంటే ప్రధాన 'బాధితుడు' తానే స్వచ్ఛందంగా నిర్ణయం తీసుకున్నానని కోర్టుకు చెప్పాడు.
తండ్రి 'బ్రెయిన్‌వాష్' వాదన కుటుంబ ఆందోళనకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది; ఈ భావోద్వేగ కోణాన్ని సామాజిక సమీకరణకు ఉపయోగించే ప్రయత్నాలు జరగవచ్చు.
తీర్పు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు అనుకూలంగా ఉన్నా, చట్టం రాజ్యాంగబద్ధతపై ఇది తీర్పు కాదు — అంటే రాజకీయ చర్చ ముగియలేదు, కొత్త దశకు చేరింది.

గమనించాల్సినవి — ఎఫ్‌ఐఆర్ మరియు అరెస్టుల భవిష్యత్తు, అప్పీలుకు వెళ్తారా అన్నది, ఈ తీర్పును ఇతర మతమార్పిడి కేసుల్లో ఎంతవరకు ఉదాహరణగా చూపుతారన్నది గమనించాలి.

ఈ కథనం రాజకీయ ఒత్తిడి ఉందని లేదా ప్రభుత్వం ఉద్దేశపూర్వకంగా జోక్యం చేసుకుందని నిరూపించలేదు; ఎఫ్‌ఐఆర్ పరిణామం, పార్టీల అధికారిక స్పందనలు కూడా ఇందులో లేవు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

షామ్లీ (ఉత్తరప్రదేశ్) వాసి ఆయుష్ మలిక్ 2014లో ఇస్లాం స్వీకరించి, చాందినీ ఖురేషీని వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ నిర్ణయాన్ని అంగీకరించని తండ్రి దేవరాజ్ సింగ్ మలిక్, ఆయుష్‌ను ఇంట్లో అక్రమంగా నిర్బంధించారని ఆరోపిస్తూ ఆయుష్ స్నేహితుడు సుల్తాన్ అలహాబాద్ హైకోర్టులో హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. మేజర్ అయిన వ్యక్తికి తన మతాన్ని, జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే రాజ్యాంగ స్వేచ్ఛ ఉందని పేర్కొంటూ, ఆయుష్ వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యంపై ఎలాంటి నిర్బంధాన్ని కొనసాగించడానికి చట్టబద్ధ కారణం లేదని జస్టిస్ సందీప్ జైన్ ఆదేశించారు. ఈ కేసులో చాందినీ, ఆమె బంధువులపై యూపీ మతమార్పిడి నిషేధ చట్టం కింద ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదైంది.

ముఖ్యాంశాలు

అలహాబాద్ హైకోర్టు సింగిల్ బెంచ్ (జస్టిస్ సందీప్ జైన్) బుధవారం ఆయుష్ మలిక్ తనకు నచ్చిన మతాన్ని ఆచరించడానికి, వివాహ సంబంధంపై నిర్ణయం తీసుకోవడానికి స్వేచ్ఛ ఉందని ఆదేశించింది.
ఆయుష్ కోర్టుకు తనకు సుమారు 31 ఏళ్లని, బి.ఫార్మా వరకు చదివానని, 2014లో ఎలాంటి బలవంతం, బెదిరింపు, ప్రలోభం లేకుండా స్వచ్ఛందంగా ఇస్లాం స్వీకరించానని తెలిపారు.
చాందినీ ఖురేషీని వివాహం చేసుకోవాలన్న తన నిర్ణయం కారణంగా జూన్ 6న షామ్లీ పోలీస్ స్టేషన్‌లో చాందినీ, ఆమె బంధువులపై యూపీ అక్రమ మతమార్పిడి నిషేధ చట్టం సెక్షన్లతో సహా వివిధ అభియోగాలపై ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదైందని ఆయుష్ చెప్పారు.
జూన్‌లో నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్ తర్వాత చాందినీ, ఆమె తండ్రి జైలుకు వెళ్లారని పిటిషనర్ తరఫు వాదన.
జూన్ 4 నుంచి తనను బెదిరింపులకు, అక్రమ నిర్బంధానికి గురిచేసి గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారని ఆయుష్ కోర్టుకు తెలిపారు.
సెప్టెంబర్ 9న కోర్టు, ఆయుష్‌ను సెప్టెంబర్ 16న హాజరుపరచాలని తండ్రి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది; ఆ ఆదేశం మేరకు షామ్లీ పోలీసులు ఆయుష్‌ను హాజరుపరిచారు.
తన కుమారుడు కొందరి ప్రభావంతో, 'బ్రెయిన్‌వాష్' కారణంగా మతం మారాడని, స్వచ్ఛందంగా కాదని తండ్రి దేవరాజ్ సింగ్ మలిక్ కోర్టుకు చెప్పారు.
మనస్సాక్షి స్వేచ్ఛ, మత ప్రచార-ఆచరణ హక్కు ఆర్టికల్ 25 కింద, జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే హక్కు ఆర్టికల్ 21 కింద రక్షితమని కోర్టు పేర్కొంది.

కాలక్రమం

2014ఆయుష్ మలిక్ స్వచ్ఛందంగా ఇస్లాం స్వీకరించారని కోర్టుకు తెలిపారు.
జూన్ 4ఆయుష్‌ను గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారని, బెదిరింపులకు గురిచేశారని ఆయన ఆరోపణ.
జూన్ 6షామ్లీ పోలీస్ స్టేషన్‌లో చాందినీ ఖురేషీ, ఆమె బంధువులపై యూపీ మతమార్పిడి నిషేధ చట్టం సహా అభియోగాలపై ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు.
జూన్ఎఫ్‌ఐఆర్ తర్వాత చాందినీ, ఆమె తండ్రి జైలుకు పంపబడ్డారు.
సెప్టెంబర్ 9ఆయుష్‌ను సెప్టెంబర్ 16న కోర్టు ముందు హాజరుపరచాలని తండ్రి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి హైకోర్టు ఆదేశం.
సెప్టెంబర్ 16 (బుధవారం)షామ్లీ పోలీసులు ఆయుష్‌ను కోర్టులో హాజరుపరిచారు; నిర్బంధం కొనసాగించడానికి చట్టబద్ధ కారణం లేదని కోర్టు తీర్పు.

ఎవరికి సంబంధం

ఆయుష్ మలిక్ (సుమారు 31, బి.ఫార్మా) — మతం, నివాసం, జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం; గృహ నిర్బంధం నుంచి విముక్తి.
చాందినీ ఖురేషీ మరియు ఆమె బంధువులు — యూపీ మతమార్పిడి నిషేధ చట్టం కింద నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్, జైలు శిక్ష ఎదుర్కొంటున్నారు.
దేవరాజ్ సింగ్ మలిక్ (తండ్రి) — కుమారుడి సంక్షేమంపై ఆందోళన; మతమార్పిడి, వివాహాన్ని ఆమోదించడం లేదు.
సుల్తాన్ (ఆయుష్ స్నేహితుడు, పిటిషనర్) — అక్రమ నిర్బంధాన్ని సవాలు చేస్తూ హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
అలహాబాద్ హైకోర్టు (జస్టిస్ సందీప్ జైన్) — ఆర్టికల్ 21, 25 కింద వయోజన స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడే రాజ్యాంగ బాధ్యత.
ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం/షామ్లీ పోలీసులు — రాష్ట్రం కుమ్మక్కైందన్న ఆరోపణ; కోర్టు ఆదేశాల అమలు, ఆయుష్‌ను హాజరుపరచడం.

ఎందుకు ముఖ్యం

వయోజనుల మత ఎంపిక, వివాహ ఎంపికపై కుటుంబ అభ్యంతరాలు లేదా రాష్ట్ర యంత్రాంగం ఆధిపత్యం చెలాయించలేవని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేసింది. మతమార్పిడి నిషేధ చట్టాల అమలు, హెబియస్ కార్పస్ ద్వారా వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్య పరిరక్షణ మధ్య సంబంధాన్ని ఇది ముందుకు తెస్తుంది. ఆర్టికల్ 21, ఆర్టికల్ 25 కింద వ్యక్తిగత స్వయంప్రతిపత్తికి న్యాయస్థానాల రక్షణ ఎలా పనిచేస్తుందో ఇది చూపుతుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఆర్టికల్ 25: మనస్సాక్షి స్వేచ్ఛ, మతాన్ని స్వేచ్ఛగా ప్రకటించడం, ఆచరించడం, ప్రచారం చేసే హక్కు.
ఆర్టికల్ 21: జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం — జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే హక్కు దీని అంతర్భాగం అని కోర్టు పేర్కొంది.
హెబియస్ కార్పస్: అక్రమ నిర్బంధాన్ని సవాలు చేసే రిట్; ఈ కేసులో సుల్తాన్ దాఖలు చేశారు.
సంబంధిత చట్టం: ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రొహిబిషన్ ఆఫ్ అన్‌లాఫుల్ కన్వర్షన్ ఆఫ్ రిలిజియన్ యాక్ట్.
కేసు: అలహాబాద్ హైకోర్టు సింగిల్ బెంచ్, జస్టిస్ సందీప్ జైన్; ఆదేశం బుధవారం (సెప్టెంబర్ 16 హాజరు తేదీ).
ఎఫ్‌ఐఆర్ తేదీ జూన్ 6, షామ్లీ పోలీస్ స్టేషన్; ఆయుష్ గృహ నిర్బంధం జూన్ 4 నుంచి అని ఆరోపణ.

మెయిన్స్ కోణం

ఈ కేసు వ్యక్తిగత స్వయంప్రతిపత్తి, కుటుంబ అధికారం, రాష్ట్ర నియంత్రణ మధ్య ఘర్షణను ప్రతిబింబిస్తుంది. మేజర్ అయిన ఆయుష్ మలిక్ 2014లో స్వచ్ఛందంగా ఇస్లాం స్వీకరించి చాందినీ ఖురేషీను వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించగా, తండ్రి "బ్రెయిన్‌వాష్" అని వాదించి ఎఫ్‌ఐఆర్‌కు దారితీశారు; ఫలితంగా యువతి, ఆమె బంధువులు యూపీ అక్రమ మతమార్పిడి నిషేధ చట్టం కింద జైలుకు వెళ్లారు, ఆయుష్ జూన్ 4 నుంచి గృహ నిర్బంధంలో ఉన్నారని ఆరోపణ. కుమారుడి సంక్షేమంపై తండ్రి ఆందోళన అర్థం చేసుకోదగినదైనా, అది వయోజనుడి రాజ్యాంగబద్ధ స్వయంప్రతిపత్తిని అధిగమించలేదని కోర్టు పేర్కొంది — ఆర్టికల్ 25 కింద మనస్సాక్షి స్వేచ్ఛ, ఆర్టికల్ 21 కింద భాగస్వామి ఎంపిక హక్కును ఆధారంగా చూపింది. చిక్కులు: మతమార్పిడి నిషేధ చట్టాల అమలు కుటుంబ అభ్యంతరాల ఆధారంగా జరిగినప్పుడు అంతర్-మత జంటలపై క్రిమినల్ ప్రక్రియ భారం పడుతుంది; హెబియస్ కార్పస్ రిట్ అటువంటి సందర్భాల్లో కీలక రక్షణ సాధనంగా మారుతుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: కోర్టు చెప్పినట్టు, వయోజనుడి స్వేచ్ఛా సంకల్పం స్పష్టంగా వ్యక్తమైన తర్వాత చట్టం గుర్తించిన పరిస్థితులు లేకపోతే ఆ ఎంపికను గౌరవించడం, పోలీసు యంత్రాంగం తటస్థంగా వ్యవహరించడం అవసరం.

కీలక పదాలు

హెబియస్ కార్పస్: అక్రమంగా నిర్బంధించబడిన వ్యక్తిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచాలని కోరే రిట్; ఇక్కడ సుల్తాన్ దాఖలు చేశారు.
ఆర్టికల్ 25: మనస్సాక్షి స్వేచ్ఛ మరియు మతాన్ని స్వేచ్ఛగా ప్రకటించే, ఆచరించే, ప్రచారం చేసే రాజ్యాంగ హక్కు.
ఆర్టికల్ 21: జీవించే హక్కు మరియు వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం; భాగస్వామిని ఎంచుకునే హక్కు దీని అంతర్భాగం అని కోర్టు వ్యాఖ్య.
యూపీ ప్రొహిబిషన్ ఆఫ్ అన్‌లాఫుల్ కన్వర్షన్ ఆఫ్ రిలిజియన్ యాక్ట్: అక్రమ మతమార్పిడులను నిషేధించే ఉత్తరప్రదేశ్ చట్టం; ఈ కేసులో చాందినీ, ఆమె బంధువులపై దీని సెక్షన్లు వర్తింపజేశారు.
కార్పస్: హెబియస్ కార్పస్ కేసులో నిర్బంధంలో ఉన్నట్లు చెప్పబడిన వ్యక్తి; ఇక్కడ ఆయుష్ మలిక్.
సింగిల్ బెంచ్: ఒకే న్యాయమూర్తి విచారించే హైకోర్టు బెంచ్; ఈ కేసులో జస్టిస్ సందీప్ జైన్.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

వయోజనుల మత ఎంపిక, వివాహ ఎంపిక విషయంలో ఆర్టికల్ 21 మరియు ఆర్టికల్ 25 అందించే రక్షణలను అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో విశ్లేషించండి.
మతమార్పిడి నిషేధ చట్టాల అమలు అంతర్-మత జంటల వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? ఈ కేసు ఆధారంగా చర్చించండి.
హెబియస్ కార్పస్ రిట్ వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్య పరిరక్షణలో ఎలా పనిచేస్తుంది? ఆయుష్ మలిక్ కేసును ఉదాహరణగా వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసెప్టెంబర్ 17కి మార్కెట్‌స్మిత్ ఇండియా రెండు స్టాక్ సిఫార్సులు →

← అన్ని వార్తలు