యూపీఐ ఎండీఆర్‌కు ఫోన్‌పే, మొబిక్విక్ వ్యవస్థాపకుల స్వాగతం

₹2,000 దాటిన వ్యాపారి యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ విధించే నిర్ణయాన్ని ఫోన్‌పే వ్యవస్థాపకుడు, సీఈఓ సమీర్ నిగమ్, మొబిక్విక్ సహ వ్యవస్థాపకురాలు ఉపాసన టకు స్వాగతించారు. దీన్ని ఒక 'చాలా సానుకూల చర్య'గా టకు అభివర్ణించారు. రోజుకు 70-80 కోట్ల లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయని, ఈ ఆదాయం నిర్వహణ ఖర్చుల భారాన్ని తగ్గిస్తుందని నిగమ్ చెప్పారు. వ్యక్తుల మధ్య బదిలీలు, ₹2,000 వరకు వ్యాపారి చెల్లింపులు ఉచితమేనని, వినియోగదారులపై రుసుము ఉండదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ ₹300కు పరిమితం.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 16 సెప్టెం, 2026 1:06 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#upi#mdr#digital payments#phonepe#mobikwik#fintech

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A 0.4% MDR will apply to merchant UPI transactions above ₹2,000, capped at ₹300 for transactions of ₹75,000 or more. — Figures appear in the source, attributed to the government's framework as described by Hindustan Times.
Person-to-person UPI transfers and merchant payments up to ₹2,000 remain free, and customers will not pay MDR. — Attributed in the source to a government clarification issued on Tuesday; no document cited.
PhonePe CEO Sameer Nigam said 70-80 crore UPI transactions take place daily and 0.4% is among the lowest MDR rates in the world. — Directly attributed quote; Nigam himself qualifies the global comparison as 'to the best of my knowledge'.
MobiKwik co-founder Upasana Taku called the move a 'very positive step' and said small merchants with monthly sales around ₹1 lakh are exempt. — Attributed quote given to news agency ANI; exemption threshold stated by Taku, not independently sourced.
Around 60 lakh merchants already pay MDR on RuPay, Visa and Mastercard credit card transactions. — Attributed to Nigam; no supporting data cited in the source.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

ఇది 'ఉచిత' డిజిటల్ చెల్లింపుల యుగం నుంచి, ఖర్చులను ఎవరో ఒకరు భరించాల్సిన వాస్తవిక వ్యవస్థ వైపు జరుగుతున్న మార్పు. ఇప్పటివరకు యూపీఐ మౌలిక సదుపాయాల భారాన్ని బ్యాంకులు, చెల్లింపు సంస్థలు మోశాయి; ఇప్పుడు ₹2,000 దాటిన వ్యాపారి లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ ద్వారా పెద్ద వ్యాపారుల నుంచి కొంత ఆదాయం వస్తుంది. ఫోన్‌పే, మొబిక్విక్ వ్యవస్థాపకులు స్వాగతించడం ఆశ్చర్యం కాదు — ఆదాయ నమూనా లేని రంగానికి ఇది నేరుగా లాభం. వినియోగదారులకు ప్రస్తుతానికి ఎలాంటి రుసుము లేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసినా, ఖర్చుల ప్రసారం జరగకుండా చూడటమే అసలు పరీక్ష.

లబ్ధిదారులు స్పష్టం: బ్యాంకులు, చెల్లింపు యాప్‌లకు నిర్వహణ ఖర్చులు తిరిగి రాబట్టుకునే మార్గం ఏర్పడింది; ఆ ఆదాయాన్ని విస్తరణలో పెట్టుబడి పెడతామని పరిశ్రమ చెబుతోంది.
ఖర్చు భారం పెద్ద వ్యాపారులపైనే — విమాన టికెట్లు, ఇ-కామర్స్, ఖరీదైన కొనుగోళ్ల వంటి అధిక విలువ లావాదేవీలు; నెలవారీ చిన్న అమ్మకాలు ఉన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
పోలిక దృష్ట్యా 0.4 శాతం క్రెడిట్ కార్డు ఎండీఆర్ (సుమారు 1.5-2.5 శాతం) కంటే చాలా తక్కువ; అంటే వ్యాపారులకు యూపీఐ ఇప్పటికీ చౌక ఎంపికగానే ఉంటుంది.
₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ ₹300కు పరిమితం చేయడం వల్ల అధిక విలువ చెల్లింపులు కార్డులు లేదా ఇతర మార్గాల వైపు మళ్లే ప్రమాదాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది.
అసలు ధరల ప్రశ్న: వ్యాపారులు ఈ ఖర్చును వినియోగదారులకు బదిలీ చేయకూడదని బ్యాంకులకు సూచించారు, కానీ ఖర్చు నామమాత్రంగా ఉన్నా సన్నని మార్జిన్ల రంగాల్లో అది ధరల్లో కలిసిపోయే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేయలేం.

గమనించాల్సినవి — అక్టోబర్ 15 తర్వాత ₹2,000 దాటిన లావాదేవీల స్వరూపం మారుతుందా — వ్యాపారులు ధరలు సవరిస్తారా, లేదా వినియోగదారులు చెల్లింపులను చిన్న మొత్తాలుగా విడగొడతారా అనేది గమనించాలి.

ఈ కథనం ఆదాయ అంచనాలు, ఏ వ్యాపారులు ఖచ్చితంగా మినహాయింపు పరిధిలోకి వస్తారనే వివరాలు, లేదా ఖర్చు ప్రసారాన్ని ఎలా అమలు చేసి నియంత్రిస్తారనే విషయాలను నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) ద్వారా జరిగే వ్యాపారి లావాదేవీలపై ప్రభుత్వం ఇప్పుడు మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) ప్రవేశపెట్టింది. ₹2,000 దాటిన వ్యాపారి చెల్లింపులపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది; వ్యక్తుల మధ్య బదిలీలు, ₹2,000 వరకు వ్యాపారి చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. ఇప్పటివరకు యూపీఐపై ఎండీఆర్ లేని ఒకే ఒక దేశం భారత్ అని పరిశ్రమ చెబుతోంది. ఈ నిర్ణయాన్ని కొందరు విమర్శించినా, ఫోన్‌పే, మొబిక్విక్ వ్యవస్థాపకులు స్వాగతించారు.

ముఖ్యాంశాలు

₹2,000 దాటిన వ్యాపారి యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ విధిస్తారు; వినియోగదారులు ఈ రుసుము చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు.
₹75,000 లేదా ఆ పైబడిన లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ ఒక లావాదేవీకి ₹300కు పరిమితం.
వ్యక్తి-నుంచి-వ్యక్తి యూపీఐ చెల్లింపులు మొత్తం ఎంతైనా పూర్తిగా ఉచితమని ప్రభుత్వం మంగళవారం స్పష్టం చేసింది.
ఫోన్‌పే వ్యవస్థాపకుడు, సీఈఓ సమీర్ నిగమ్ ప్రకారం రోజుకు 70–80 కోట్ల యూపీఐ లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయి.
క్రెడిట్ కార్డు లావాదేవీలపై ఎండీఆర్ సాధారణంగా 1.5%–2.5% (టకు ప్రకారం 1.6–1.8%) ఉంటుంది; యూపీఐపై ఇది 0.4% మాత్రమే.
సుమారు 60 లక్షల వ్యాపారులు ఇప్పటికే రుపే క్రెడిట్ కార్డు, వీసా, మాస్టర్‌కార్డ్ లావాదేవీలపై ఎండీఆర్ చెల్లిస్తున్నారని నిగమ్ చెప్పారు.
నెలవారీ అమ్మకాలు సుమారు ₹1 లక్ష ఉన్న చిన్న వ్యాపారులకు ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు ఉందని ఉపాసన టకు తెలిపారు.
డిజిటల్ చెల్లింపు వ్యవస్థలు 200కు పైగా దేశాల్లో ఉన్నా, యూపీఐ లావాదేవీలపై ఎండీఆర్ లేని ఒకే దేశం భారత్ అని నిగమ్ అన్నారు.

కాలక్రమం

ఈ సంవత్సరంయూపీఐ 10 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది; భారత్‌లో డిజిటల్ చెల్లింపులు భారీగా విస్తరించాయి (ఉపాసన టకు).
మంగళవారంవ్యక్తుల మధ్య చెల్లింపులు, ₹2,000 వరకు వ్యాపారి చెల్లింపులు ఉచితమేనని ప్రభుత్వం స్పష్టీకరణ ఇచ్చింది.
అక్టోబర్ 15యూపీఐ వ్యాపారి రుసుములు అమల్లోకి వస్తాయని కథనం పేర్కొంది.

ఎవరికి సంబంధం

వినియోగదారులు — యూపీఐ ఇంతకుముందు ఉచితం, ఇప్పుడూ ఉచితమే; ఎండీఆర్ భారం వారిపై పడకూడదని బ్యాంకులకు సూచన.
పెద్ద వ్యాపారులు — ₹2,000 దాటిన లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్ చెల్లించాలి; దీన్ని కస్టమర్లపైకి బదిలీ చేయకూడదు.
చిన్న వ్యాపారులు — అదనపు చెల్లింపు ఖర్చుల నుంచి రక్షణ కోసం ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు.
ఫోన్‌పే (సమీర్ నిగమ్) — నిర్వహణ ఖర్చుల రికవరీ, యూపీఐ విస్తరణలో మరింత పెట్టుబడికి అవకాశం.
మొబిక్విక్ (ఉపాసన టకు) — చెల్లింపుల వ్యవస్థ సుస్థిరత; మౌలిక వసతుల ఖర్చుల భారం తగ్గడం.
బ్యాంకులు, ఎన్‌పీసీఐ — మౌలిక వసతుల నిర్వహణ ఖర్చుల ఒత్తిడి; జీరో-ఫీ శకం ముగియాల్సిన అవసరం.

ఎందుకు ముఖ్యం

యూపీఐ దేశ డిజిటల్ చెల్లింపుల వెన్నెముకగా మారి రోజుకు 70–80 కోట్ల లావాదేవీలు నిర్వహిస్తున్న దశలో, పూర్తిగా ఉచిత నమూనా ఆర్థికంగా నిలబడుతుందా అనే ప్రశ్నకు ఈ ఎండీఆర్ నిర్ణయం సమాధానం. బ్యాంకులు, చెల్లింపు కంపెనీలకు ఆదాయ మార్గం లభిస్తుంది; అదే సమయంలో వినియోగదారులు, చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు ఇవ్వడం ద్వారా ఆర్థిక చేరిక దెబ్బతినకుండా కాపాడే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఎండీఆర్ (మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్) — డిజిటల్ చెల్లింపు స్వీకరణకు వ్యాపారి చెల్లించే రుసుము.
₹2,000 దాటిన వ్యాపారి యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్; ₹75,000+ లావాదేవీలకు గరిష్ఠం ₹300.
వ్యక్తి-నుంచి-వ్యక్తి యూపీఐ బదిలీలు మొత్తం ఎంతైనా ఉచితం.
క్రెడిట్ కార్డు ఎండీఆర్ 1.5%–2.5%; యూపీఐ ఎండీఆర్ 0.4% — ప్రపంచంలోనే అత్యల్పమైనవాటిలో ఒకటి (నిగమ్).
ఈ ఏడాది యూపీఐ 10 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది; రోజుకు 70–80 కోట్ల లావాదేవీలు.
సుమారు 60 లక్షల వ్యాపారులు ఇప్పటికే రుపే, వీసా, మాస్టర్‌కార్డ్‌లపై ఎండీఆర్ చెల్లిస్తున్నారు.

మెయిన్స్ కోణం

యూపీఐ పదేళ్లలో భారత్‌లో డిజిటల్ చెల్లింపులను సార్వత్రికం చేసినా, పెరుగుతున్న లావాదేవీల పరిమాణం (రోజుకు 70–80 కోట్లు) మౌలిక వసతుల నిర్వహణ ఖర్చులను పెంచి బ్యాంకులు, చెల్లింపు కంపెనీలపై ఒత్తిడి పెట్టింది — జీరో-ఎండీఆర్ నమూనా దీర్ఘకాలంలో సుస్థిరం కాదన్న వాదన ఇక్కడి నుంచి పుట్టింది. ₹2,000 దాటిన వ్యాపారి లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్, ₹75,000+ లావాదేవీలకు ₹300 పరిమితి, చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు, వినియోగదారులపై రుసుము లేకపోవడం — ఈ నాలుగు అంశాలు వ్యవస్థ ఆర్థిక సుస్థిరత, డిజిటల్ చేరిక మధ్య సమతుల్యతను సాధించే ప్రయత్నాన్ని చూపుతాయి. ఫోన్‌పే, మొబిక్విక్ వ్యవస్థాపకులు దీన్ని పరిశ్రమ పునఃపెట్టుబడికి, సుస్థిరతకు దోహదపడే 'చాలా సానుకూల చర్య'గా అభివర్ణించారు; కొందరు విమర్శించారు. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: ఎండీఆర్ భారం వ్యాపారుల ద్వారా వినియోగదారులపైకి బదిలీ కాకుండా బ్యాంకుల పర్యవేక్షణ, చిన్న వ్యాపారుల మినహాయింపు నిర్వచనంలో స్పష్టత, మరియు అదనపు ఆదాయాన్ని నిజంగా యూపీఐ విస్తరణలో పెట్టుబడిగా మార్చడం.

కీలక పదాలు

యూపీఐ (UPI): యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ — భారత్‌లో తక్షణ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ; ఈ ఏడాది 10 ఏళ్లు పూర్తి.
ఎండీఆర్ (MDR): మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ — డిజిటల్ చెల్లింపును స్వీకరించినందుకు వ్యాపారి చెల్లించే శాతపు రుసుము.
ఎన్‌పీసీఐ (NPCI): యూపీఐను నిర్వహించే సంస్థ; జీరో-ఫీ శకం ముగియాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది.
పీ2పీ లావాదేవీ: వ్యక్తి-నుంచి-వ్యక్తి బదిలీ — మొత్తం ఎంతైనా పూర్తిగా ఉచితం, ఎండీఆర్ వర్తించదు.
ఎండీఆర్ క్యాప్: ₹75,000 లేదా ఆ పైబడిన లావాదేవీకి ఎండీఆర్ గరిష్ఠంగా ₹300 మాత్రమే.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

యూపీఐపై పరిమిత ఎండీఆర్ ప్రవేశపెట్టడం డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ ఆర్థిక సుస్థిరతకు అవసరమా? చిన్న వ్యాపారులు, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని విశ్లేషించండి.
"జీరో-ఎండీఆర్ విధానం యూపీఐ విస్తరణకు దోహదపడినా, మౌలిక వసతుల ఖర్చుల భారాన్ని బ్యాంకులపైకి నెట్టింది." ఈ ప్రకటనను చర్చించండి.
0.4% యూపీఐ ఎండీఆర్‌ను క్రెడిట్ కార్డు ఎండీఆర్ (1.5%–2.5%)తో పోల్చి, డిజిటల్ చెల్లింపుల ధరల నిర్ణయ విధానంపై దీని ప్రభావాన్ని వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తయూపీఐ మర్చంట్ ఫీజుపై అష్నీర్ గ్రోవర్ అభ్యంతరం →

← అన్ని వార్తలు