इस्लामाबाद में सड़क जाम करने का अधिकार किसी दल को नहीं: आईएचसी

सार

पृष्ठभूमि

పాకిస్తాన్‌లో జైలులో ఉన్న మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ విడుదల కోరుతూ ఆయన పార్టీ పాకిస్తాన్ తెహ్రీక్-ఎ-ఇన్సాఫ్ (పీటీఐ) సెప్టెంబర్ 27న ఇస్లామాబాద్‌కు లాంగ్ మార్చ్ ప్రకటించింది. దేశం నలుమూలల నుంచి కారవాన్‌లు రాజధానికి చేరుకోవడంతో పాటు లాహోర్, కరాచీ, హైదరాబాద్, క్వెట్టా వంటి నగరాల ప్రధాన రహదారులపై నిరసనలు, షట్‌డౌన్‌లు చేపట్టాలని పార్టీ యోచించింది. ఈ మార్చ్ తన వ్యాపారాన్ని దెబ్బతీస్తుందని, ప్రభుత్వ యంత్రాంగం దుర్వినియోగం అవుతుందని పేర్కొంటూ వకాస్ అహ్మద్ అనే పౌరుడు ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. సోమవారం కోర్టు ఆదేశాలతో ఆ పిటిషన్‌ను పరిష్కరించింది.

मुख्य तथ्य

• రాజధానిలో రోడ్లను దిగ్బంధించే అధికారం ఏ రాజకీయ పార్టీకి లేదా ప్రజాప్రతినిధికి లేదని ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టు సోమవారం తీర్పు ఇచ్చింది.
• ప్రధాన న్యాయమూర్తి సర్దార్ సర్ఫరాజ్ దోగర్, జస్టిస్ ఆజం ఖాన్, జస్టిస్ ముహమ్మద్ ఆసిఫ్‌లతో కూడిన విస్తృత ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
• ఇమ్రాన్ ఖాన్ విడుదల కోరుతూ సెప్టెంబర్ 27న ఇస్లామాబాద్‌లో మార్చ్ నిర్వహిస్తామని పీటీఐ గత నెలలో ప్రకటించింది.
• మార్చ్, ప్రదర్శన లేదా ర్యాలీ కోసం ప్రభుత్వ వాహనాలు, యంత్రాలు, అధికారిక వనరులు ఉపయోగించకూడదని; ఏ ప్రభుత్వ ఉద్యోగిని బలవంతంగా పాల్గొనేలా చేయకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
• ఆదేశాలు అమలు చేయని అధికారులపై శాఖాపరమైన చర్యలు ప్రారంభించాలని చీఫ్ సెక్రటరీలను కోర్టు ఆదేశించింది.
• సెప్టెంబర్ 11 నాటి విచారణలో కేపీ చీఫ్ సెక్రటరీ, ఐజీపీ నుంచి అఫిడవిట్లు కోర్టు కోరింది; వారు ప్రభుత్వ వనరులు ఉపయోగించబోమని అఫిడవిట్లు సమర్పించారు.
• ఐహెచ్‌సీ అధికార పరిధి ఇస్లామాబాద్‌కే పరిమితం, ఇతర ప్రావిన్సులకు విస్తరించదని కేపీ అడ్వొకేట్ జనరల్ షా ఫైసల్ వాదించారు.
• 2022, 2024 నాటి పీటీఐ నిరసనల వీడియోలను కోర్టులో ప్రదర్శించేందుకు ఇస్లామాబాద్ అడ్వొకేట్ జనరల్ నవీద్ మలిక్ అనుమతి కోరగా కోర్టు అంగీకరించింది.

समयरेखा

1. 2022, 2024పీటీఐ గత నిరసనలు; 2024లో రాజధానిలోకి ప్రవేశించే ప్రయత్నం — వీటి వీడియోలను కోర్టులో ప్రదర్శించారు.
2. గత నెల (సోర్స్ ప్రకారం)ఇమ్రాన్ ఖాన్ విడుదల కోరుతూ సెప్టెంబర్ 27 లాంగ్ మార్చ్‌ను పీటీఐ ప్రకటించింది.
3. సెప్టెంబర్ 11ప్రభుత్వ యంత్రాంగం వాడబోమని కేపీ చీఫ్ సెక్రటరీ, ఐజీపీ నుంచి ఐహెచ్‌సీ అఫిడవిట్లు కోరింది.
4. సోమవారం (తీర్పు రోజు)వాదనలు పూర్తయ్యాక తీర్పు రిజర్వ్ చేసి, ఆదేశాలతో పిటిషన్‌ను ఐహెచ్‌సీ పరిష్కరించింది.
5. సెప్టెంబర్ 27పీటీఐ ప్రతిపాదిత లాంగ్ మార్చ్ తేదీ.

किसका दाँव

• ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టు (ప్రధాన న్యాయమూర్తి సర్దార్ సర్ఫరాజ్ దోగర్ ధర్మాసనం) — పౌరుల రాజ్యాంగ హక్కుల పరిరక్షణ, తన ఆదేశాల అమలును నిర్ధారించడం.
• పీటీఐ — ఇమ్రాన్ ఖాన్ విడుదల కోరుతూ సెప్టెంబర్ 27 లాంగ్ మార్చ్, షట్‌డౌన్‌లు నిర్వహించాలన్న ప్రణాళిక.
• ముఖ్యమంత్రులు, చీఫ్ సెక్రటరీలు, ప్రావిన్షియల్ పోలీసు చీఫ్‌లు — ప్రభుత్వ నిధులు, అధికారులు, యంత్రాంగం రాజకీయ నిరసనలకు వాడకుండా చూడాలి; ఉల్లంఘనలపై చర్యలు తీసుకోవాలి.
• పిటిషనర్ వకాస్ అహ్మద్ (పౌరుడు) — ఇస్లామాబాద్‌లో తన వ్యాపారంపై నిరసన, లాంగ్ మార్చ్ ప్రభావం.
• ఇస్లామాబాద్ పరిపాలన, హోం మంత్రిత్వ శాఖ, చీఫ్ కమిషనర్, ఐజీ — పౌరుల రాజ్యాంగ హక్కుల పరిరక్షణ, కోర్టు ఆదేశాల అమలు.
• ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు — నిరసనల్లో పాల్గొనేందుకు బలవంతం చేయబడకూడదు; ఒత్తిడి వస్తే పైఅధికారులకు తెలియజేయాలి.
• ఖైబర్ పఖ్తున్‌ఖ్వా (కేపీ) ప్రభుత్వం — ఐహెచ్‌సీ అధికార పరిధిపై అభ్యంతరం; ప్రభుత్వ వనరులు వాడబోమని అఫిడవిట్ ఇచ్చింది.

क्यों अहम है

నిరసన హక్కు, ప్రజల రాకపోకల స్వేచ్ఛ, ప్రభుత్వ యంత్రాంగ దుర్వినియోగం మధ్య సమతుల్యతను న్యాయస్థానాలు ఎలా నిర్ణయిస్తాయో ఈ కేసు చూపుతుంది. అధికారంలో ఉన్న పార్టీ ప్రావిన్షియల్ వనరులను రాజకీయ ర్యాలీలకు వాడటాన్ని కోర్టు స్పష్టంగా నిషేధించడం, ఫెడరల్-ప్రావిన్షియల్ అధికార పరిధి వివాదాన్నీ ముందుకు తెచ్చింది. పాకిస్తాన్‌లో రాజకీయ అస్థిరత, న్యాయవ్యవస్థ-కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ సంబంధాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది కీలక ఉదాహరణ.